Κώστας Σαμαράς
Σοκ με τους διαδοχικούς θανάτους στις φυλακές του Αγίου Στεφάνου
Οι αλλεπάλληλοι θάνατοι κρατουμένων μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα (ένας μήνας – Απρίλιος 2026 ) έχουν ανοίξει μία μεγάλη συζήτηση για τις συνθήκες που επικρατούν στο εν λόγω σωφρονιστικό κατάστημα.
Πέντε κρατούμενοι πέθαναν μέσα σε μόλις έναν μήνα.
Το ημερολόγιο δείχνει 2 Απριλίου και ένας άνδρας 31 ετών Αλγερινής καταγωγής, εντοπίζεται χωρίς τις αισθήσεις του μέσα στο κελί του. Μεταφέρεται από τους σωφρονιστικούς στο ιατρείο των φυλακών, όπου διαπιστώνεται ο θάνατός του.
Λίγες ημέρες αργότερα, τη Μεγάλη Δευτέρα 6 Απριλίου, ένας 38χρονος Έλληνας, ο οποίος εξέτιε πολυετή κάθειρξη για ληστείες, εντοπίζεται νεκρός. Ο θάνατός του αποδόθηκε σε φυσιολογικά αίτια καθώς αντιμετώπιζε και προβλήματα υγείας.
Στις 15 Απριλίου ξεκινά η έντονη συζήτηση για την υγειονομική κάλυψη στις φυλακές του Αγίου Στεφάνου, καθώς έχουμε τρίτο θάνατο: αυτή τη φορά ενός 43χρονου αλλοδαπού κρατούμενου.
Φτάνουμε στις 24 Απριλίου, όπου ένας 46χρονος Έλληνας, πεθαίνει μέσα στις φυλακές, έπειτα από μεταγωγή του από τις φυλακές της Δράμας. Και τέλος, 30 Απριλίου: 58 ετών κρατούμενος, Έλληνας, εντοπίζεται νεκρός από τους συγκρατουμένους του μέσα στο κελί του.
«Ο πατέρας μου θα ζούσε»
Τον έλεγαν Χρήστο και ήταν μόνο 45 ετών. Είναι μόνο ένας από τους πέντε άνδρες που κατέληξαν μέσα στο κατάστημα κράτησης. Φεύγοντας άφησε πίσω του τέσσερα παιδιά.
Η κόρη του 45χρονου που κατέληξε στις φυλακές Αγίου Στεφάνου στις 24 Απριλίου «σπάει» για πρώτη φορά τη σιωπή της στο ΙΝ, δηλώνοντας πεπεισμένη πως η κατάσταση του πατέρα της δεν αξιολογήθηκε σωστά. Όπως αποκαλύπτει η νεαρή κοπέλα, ο πατέρας της μεταφέρθηκε από την Δράμα – όπου κρατούνταν καθώς ήταν προφυλακισμένος για κλοπές – στην Πάτρα κάτω υπό αντίξοες συνθήκες ενώ η κατάσταση της υγείας του ήταν ιδιαίτερα κρίσιμη.
Η μεταφορά του στην Πάτρα έγινε καθώς λίγες μέρες μετά επρόκειτο να δικαστεί για τα αδικήματα που είχε διαπράξει.
«Ήταν στη Δράμα στις φυλακές, 4 του μήνα (Απρίλη) είχε έναν πόνο και μια λιποθυμία στις φυλακές. Με πήραν από εκεί με ενημέρωσαν κάτι φίλοι του ότι τον πήγαν στο νοσοκομείο, ότι ήταν λιποθυμισμένος – αναίσθητος. Με τους γιατρούς που μίλαγα μου είπαν ότι έχει ένα πρόβλημα στην καρδιά και πρέπει λέει να κάνει μια εξέταση. Αυτή που ξεβουλώνουν τις αρτηρίες. Έχει λέει δικαστήριο 29 του μήνα (Απριλίου) στην Πάτρα, θα τον μεταφέρουν λέει στις φυλακές, θα του δώσουμε όλες τις εξετάσεις και την αγωγή και τα χάπια που του είχανε δώσει. Δεν ξέρω αν είχαν δώσει τα χάπια του πατέρα μου. Λέει ο αδερφός του, δύο μέρες που ήταν εδώ δεν του δώσανε χάπια και λέει ο πατέρας μου, μου τα έχουνε κρατήσει λέει μπροστά. Στην Αθήνα στο Μεταγωγών που με πήρε τηλέφωνο, τον ρώτησα εγώ για τα χάπια του αν τα πίνει και μου λέει «ναι τα πίνω» και έχω λέει και το φάκελο που μου είπανε να κάνουμε τις εξετάσεις. Ωραία του λέω θα έρθω κι εγώ αύριο στην Πάτρα να έρθω να σε δω, να κανονίσουμε να τον πάμε στο νοσοκομείο. Κι αυτοί τον αφήσανε εκεί, στις φυλακές. Δεν τον πήγανε άμεσα, στο νοσοκομείο. Κι αυτοί τον κρατήσανε δύο μέρες και μετά πέθανε ο πατέρας μου. Και από ότι έμαθα δεν ήπιε ούτε τα χάπια του.» τονίζει στο in, η κόρη του 45χρονου.
Σύμφωνα με τη ληξιαρχική πράξη θανάτου, ο 45χρονος κατέληξε από ανακοπή καρδιάς.
«Πέρασε έμφραγμα, τα έχω τα χαρτιά τα έχω πάρει. Όταν τον φέρανε στην Πάτρα έκατσε δύο μέρες μες στις φυλακές και την άλλη μέρα την τρίτη, πέθανε. Δεν τον πήγανε κατευθείαν που μας είπανε ότι είναι σοβαρά πρέπει να κάνει την εξέταση. Εκεί στη Δράμα τον βάλανε μες στην εντατική. Και εκεί φταίνε που τον διώξανε και εδώ που δεν τον πήγαν αμέσως.
– Ο πατέρας σου είχε προβλήματα υγείας πριν από όλα αυτά;
«Όχι προτού να πάει φυλακή τίποτα δεν είχε ο πατέρας μου, ήτανε μια χαρά. Μας άφησε μικρά, εγώ είμαι άρρωστη.. η μάνα μου.. εγώ τον αγαπούσα, τον χάσαμε άδικα! Δεν ήταν να πεθάνει αυτός δεν είχε τίποτα! Εκεί κάτι κάνανε και δεν κάνανε τις εξετάσεις» αναφέρει στο ΙΝ, η κόρη του 45χρονου.
«700 κρατούμενοι σε φυλακή 340 θέσεων»
Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση των σωφρονιστικών υπαλλήλων, οι φυλακές Αγίου Στεφάνου φιλοξενούν υπερδιπλάσιο αριθμό κρατουμένων, ενώ υπάρχουν μόνο δύο πτυχιούχοι νοσηλευτές. Λόγω της έλλειψης μάλιστα μονίμου ιατρού στο σωφρονιστικό κατάστημα, κατά το παρελθόν έχουν συσταθεί ομάδες εθελοντών ιατρών, για την περίθαλψη και παρακολούθηση των κρατουμένων.
Σε ένα τέτοιο χρονικό διάστημα, προσέφερε τις υπηρεσίες του στο σωφρονιστικό κατάστημα Αγίου Στεφάνου, μαζί με άλλους εθελοντές ιατρούς, ο ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών και πρώην βουλευτής Κώστας Μάρκου.
Το in, επικοινώνησε μαζί του με τον ιατρό να αναφέρει τα εξής:
«Η φυλακή είχε μείνει χωρίς γιατρό. Συνταξιοδοτήθηκε ο τελευταίος που είχε και μετά για χρόνια δεν είχε γιατρό. Από τη στιγμή που αρχίσαμε εμείς για κανα δυο χρόνια δεν είχε. Παίρνανε που και που κάποιον από αγροτικό ιατρείο. Οι συνθήκες είναι όπως σε όλα τα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας. Υπάρχει υπερπληθώρα κρατουμένων, αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα. Ο υπερπληθυσμός ατόμων συνωστισμένων μέσα σε μικρούς χώρους δημιουργεί προβλήματα. Σε επίπεδο τυπικότητας το σύστημα είναι πλήρες. Υπάρχει ο ατομικός φάκελος του κρατουμένου, ενημερώνεται, αν αλλάζει κατάστημα τον ακολουθεί, όταν πηγαίνει σε καινούργιο κάνει εξετάσεις γενικές.
»Το μείον της υπόθεσης που είναι πολλές φορές αποφασιστικό, είναι ότι υπάρχει μία γραφειοκρατική εφαρμογή. Όχι με κακή πρόθεση αλλά λόγω του φορτίου της δουλειάς πολλές φορές δεν δίνεται η σημασία στην ουσία. Για να καλυφθεί μια θέση του γιατρού στον Αγ. Στέφανο, έγινε προκήρυξη γύρω το 2018 και μόλις πέρυσι προσελήφθη ιατρός με αυτήν την προκήρυξη. Όταν επήλθε ο κωρονοιός δε, τα πράγματα έγιναν δραματικά. Νομίζω ότι δεν πρέπει να είναι ευχαριστημένος κανένας από την κατάσταση τουλάχιστον της υγειονομικής περίθαλψης στα σωφρονιστικά καταστήματα. Πρόκειται για μια ομάδα ανθρώπων οι οποίοι δεν έχουν δυνατότητα ούτε να διεκδικήσουν δικαιώματα ούτε κάποια στοιχειώδη παροχή που πρέπει και για αυτό μερικές φορές είναι στην τυχαιότητα η ζωή τους και η υγεία τους. Με τον νόμο Παρασκευόπουλου, επήλθε μία αποσυμφόρηση στις φυλακές. Έχω δει ανθρώπους υπέργηρους να κρατούνται και σε τελικό στάδιο καρκινοπαθείς οι οποίοι κρατούνταν.
»Στον Άγιο Στέφανο γνωρίζω ότι υπήρξαν επεισόδια και θάνατοι κρατουμένων. Τώρα δεν βρίσκομαι εκεί, αλλά από την εμπειρία μου στο παρελθόν έχω να πω ότι υπάρχει ένα γενικό πλαίσιο που μπορεί να «ευνοεί» τέτοιες περιπτώσεις. Δυστυχώς υπάρχει η πιθανότητα να διαλάθουν ζητήματα υγείας τα οποία δυνητικά μπορεί να είναι θανατηφόρα, ή να επιβαρύνουν την υγεία».
Οι αλλεπάλληλοι θάνατοι εντός των φυλακών προκάλεσαν παρέμβαση της δικαιοσύνης, με τον προϊστάμενο της Εισαγγελίας Εφετών Πατρών να ζητά άμεσες παρεμβάσεις και βελτίωση της υγειονομικής κάλυψης των κρατουμένων.
