Πέγκυ Σκουλού
ECMWF: Υποχωρεί ο ιστορικός καύσωνας στη δυτική Ευρώπη – Πώς αλλάζει ο καιρός και τι δείχνουν τα νέα προγνωστικά για την Ελλάδα
Αλλάζει η ατμοσφαιρική κυκλοφορία πάνω από την Ευρώπη – Η ζέστη μετατοπίζεται ανατολικότερα
Μετά από αρκετές ημέρες ακραίας ζέστης που οδήγησαν σε ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασίας στη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τα νεότερα προγνωστικά στοιχεία του Ευρωπαϊκού Μετεωρολογικού Κέντρου (ECMWF) δείχνουν ότι η ατμοσφαιρική κυκλοφορία στην Ευρώπη μεταβάλλεται σταδιακά, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για σταδιακή αποκλιμάκωση του έντονου κύματος καύσωνα στη δυτική Ευρώπη.
Οι προβλέψεις για τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου υποδεικνύουν ότι ο πολικός αεροχείμαρρος (jet stream) αποκτά πιο ζωνική διάταξη, ακολουθώντας μια περισσότερο δυτικοανατολική πορεία. Η εξέλιξη αυτή επιτρέπει στις ψυχρότερες και υγρότερες αέριες μάζες του Ατλαντικού να επανέλθουν στην ευρωπαϊκή ήπειρο, περιορίζοντας την επίδραση του ισχυρού αντικυκλώνα που εγκλώβισε τις προηγούμενες ημέρες ιδιαίτερα θερμές αέριες μάζες πάνω από τη Γαλλία, την Ισπανία, τη βόρεια Ιταλία και τη νότια Βρετανία.
Πώς αλλάζει η ατμοσφαιρική κυκλοφορία
Οι μεσοπρόθεσμοι χάρτες του ECMWF δείχνουν ότι οι ανωμαλίες του γεωδυναμικού ύψους στα 500 hPa γίνονται σταδιακά λιγότερο κυματιστές πάνω από τον Βόρειο Ατλαντικό, ενώ ο υποτροπικός θόλος υψηλών πιέσεων αρχίζει να υποχωρεί προς τον ωκεανό.
Την ίδια στιγμή, στη βόρεια Ευρώπη αναπτύσσονται ουδέτερα ή ακόμη και ελαφρώς αρνητικά πεδία πίεσης, εξέλιξη που διευκολύνει τη συχνότερη διέλευση βαρομετρικών διαταραχών προς τα Βρετανικά Νησιά και τη βόρεια Γαλλία.
Η μεταβολή αυτή σηματοδοτεί το τέλος μιας παρατεταμένης περιόδου ατμοσφαιρικής σταθερότητας στη δυτική Ευρώπη. Η αυξημένη νέφωση, οι ενισχυμένοι άνεμοι και η διέλευση ψυχρότερων μετώπων αναμένεται να οδηγήσουν τις θερμοκρασίες σταδιακά πιο κοντά στις φυσιολογικές κλιματικές τιμές της εποχής.
Ο καύσωνας που έγραψε ιστορία
Το πρόσφατο κύμα καύσωνα καταγράφεται ήδη ως ένα από τα ισχυρότερα των τελευταίων δεκαετιών στη δυτική Ευρώπη.
Η Γαλλία βίωσε μία από τις θερμότερες ημέρες στην ιστορία των μετεωρολογικών καταγραφών της, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο σημειώθηκαν νέα ρεκόρ θερμοκρασίας για μήνα Ιούνιο.
Σε αρκετές περιοχές κοντά στα σύνορα Γαλλίας και Ισπανίας ο υδράργυρος ξεπέρασε τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ οι πολύ υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες επιβάρυναν σημαντικά τόσο τη δημόσια υγεία όσο και τις υποδομές.
Advertisement
Αξίζει να σημειωθεί ότι το ECMWF είχε εντοπίσει αρκετές ημέρες νωρίτερα τη δυναμική του φαινομένου, καθώς οι δείκτες ακραίων καιρικών φαινομένων (EFI) είχαν προειδοποιήσει έγκαιρα για την ένταση και τη διάρκεια του καύσωνα.
Η θερμή αέρια μάζα μετακινείται προς τα ανατολικά
Οι νεότεροι χάρτες θερμοκρασιακών αποκλίσεων επιβεβαιώνουν ότι το επίκεντρο της ζέστης μετατοπίζεται σταδιακά προς την ανατολική Ευρώπη και την ανατολική Μεσόγειο.
Ενώ στη δυτική και κεντρική Ευρώπη κυριαρχούν πλέον αρνητικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις, η ανατολική Ευρώπη, η περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, η Τουρκία και τμήματα της ανατολικής Μεσογείου εμφανίζουν έντονα θετικές αποκλίσεις.
Οι βαθιές κόκκινες και πορφυρές αποχρώσεις στους προγνωστικούς χάρτες υποδηλώνουν θερμοκρασίες σημαντικά υψηλότερες από τις φυσιολογικές για την εποχή, γεγονός που δείχνει ότι η θερμή αέρια μάζα δεν εξασθενεί, αλλά μετακινείται ανατολικότερα.
Τι δείχνουν τα προγνωστικά για την Ελλάδα
Η Ελλάδα τοποθετείται στο μεταβατικό όριο ανάμεσα στις ψυχρότερες αέριες μάζες της κεντρικής Ευρώπης και στη θερμή αέρια μάζα που καλύπτει την Τουρκία και την ανατολική Μεσόγειο.
Αυτό σημαίνει ότι η χώρα αναμένεται να βρεθεί σε μια ζώνη με έντονες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις.
Σε πρώτη φάση, η θερμή αέρια μάζα που παραμένει ανατολικά της χώρας θα διατηρήσει τις θερμοκρασίες σε σχετικά υψηλά επίπεδα, κυρίως στα ανατολικά ηπειρωτικά, το Αιγαίο και τη νότια Ελλάδα.
Ωστόσο, η ενίσχυση της δυτικής κυκλοφορίας στην Ευρώπη αυξάνει τις πιθανότητες να κινηθούν προς τα Βαλκάνια ψυχρότερες αέριες μάζες και βαρομετρικές διαταραχές.
Με βάση τα σημερινά προγνωστικά δεδομένα, κατά τη διάρκεια του πρώτου δεκαημέρου του Ιουλίου δεν αποκλείεται να σημειωθεί σταδιακή αποκλιμάκωση της ζέστης, με τις θερμοκρασίες να επιστρέφουν κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή.
Παράλληλα, η σύγκρουση θερμότερων και ψυχρότερων αερίων μαζών ενδέχεται να ευνοήσει την εκδήλωση τοπικά ισχυρών καταιγίδων, κυρίως στα ηπειρωτικά και στα βόρεια τμήματα της χώρας.
Τα τελευταία προγνωστικά στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα δεν θα βρεθεί ούτε στον πυρήνα του ψυχρότερου αέρα που θα επηρεάσει τη δυτική και κεντρική Ευρώπη ούτε στο επίκεντρο της ακραίας ζέστης που μετατοπίζεται προς την ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, η γειτνίασή της με τη ζώνη των ισχυρών θετικών θερμοκρασιακών αποκλίσεων διατηρεί αυξημένες τις πιθανότητες για κατά διαστήματα θερμές εξάρσεις, κυρίως στα ανατολικά και νότια τμήματα της χώρας.
