Κώστας Σαμαράς
Τι συζητά η κυβέρνηση – Οι παροχές που έχουν κλειδώσει και τα ανοιχτά σενάρια
Στο επίκεντρο των μέτρων στήριξης που πρόκειται να ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ θα βρεθούν οι συνταξιούχοι με στόχο την αντιμετώπιση της ακρίβειας, την κάλυψη μέρους του πληθωρισμού καθώς και την αποκατάσταση τμήματος των απωλειών εισοδήματος που υπέστησαν τη δεκαετία των μνημονίων.
Οι Ελληνες συνταξιούχοι υπέστησαν περισσότερες από 20 μνημονιακές περικοπές. Οι συνολικές απώλειες εισοδημάτων υπολογίζονται από οικονομολόγους και συνδικαλιστικούς φορείς σε πάνω από 50 δισ. ευρώ την περίοδο 2010-2016, ενώ αθροιστικά οι απώλειες φτάνουν έως και τα 160 δισ. ευρώ σε όλη τη διάρκεια της μνημονιακής και μεταμνημονιακής 15ετίας.
Στον αντίποδα, οι αυξήσεις που δόθηκαν στις συντάξεις την περίοδο 2023-2026 έφτασαν σωρευτικά στο 16,3%, όταν η αύξηση του μέσου μισθού πλήρους απασχόλησης από το 2019 και έπειτα ανήλθε σε 28,5%, ενώ στον κατώτατο έφτασε στο 39,4%.
Το οικονομικό επιτελείο έχει ήδη διαμηνύσει ότι οι συνταξιούχοι θα λάβουν κάποιου είδους επιπλέον ενίσχυση ανάλογα με το δημοσιονομικό περιθώριο, επισημαίνοντας ότι «κάθε φορά που προκύπτουν επιπλέον χρήματα οι πρώτες κοινωνικές ομάδες που ενισχύονται είναι οι συνταξιούχοι. Σε κάθε ΔΕΘ τα τελευταία επτά χρόνια δεν υπάρχει ομιλία του πρωθυπουργού που να μην περιλαμβάνει την ενίσχυση αυτής της μεγάλης πληθυσμιακής ομάδας».
Με το βλέμμα στραμμένο στην άνοδο του πληθωρισμού στο 3,8% αλλά και στις επερχόμενες εκλογές, το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται σενάρια για νέες παροχές που θα δοθούν είτε οριζόντια είτε σε μεγάλες κατηγορίες συνταξιούχων. Την ίδια ώρα, σίγουρα θεωρούνται ευνοϊκά μέτρα όπως η ετήσια αύξηση, η πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς και η χορήγηση της ενίσχυσης των 300 ευρώ σε μόνιμη βάση κάθε Νοέμβριο. Τα μέτρα που θεωρούνται ότι έχουν κλειδώσει και εκείνα που βρίσκονται σε φάση επεξεργασίας είναι τα εξής:
1) Μεγαλύτερη αύξηση στις συντάξεις: Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των οικονομολόγων, ο πληθωρισμός θα κλείσει στο 3,7%-3,8% και η ανάπτυξη στο 1,8%. Οπότε με βάση τον μαθηματικό τύπο (πληθωρισμός + ανάπτυξη διά 2) η αύξηση του 2027 που θα χορηγηθεί πριν από τα Χριστούγεννα θα κυμανθεί στο 2,6%-2,7% αντί για 2,4% που είχε αρχικώς προβλεφθεί. Δηλαδή ο συνταξιούχος των 1.000 ευρώ θα λάβει αύξηση 27 ευρώ μηνιαίως και 324 ευρώ ετησίως. Ωστόσο είναι εμφανές ότι η αύξηση υπολείπεται του πληθωρισμού πιέζοντας την αγοραστική δύναμη των συνταξιούχων. Το οικονομικό επιτελείο δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να υπερβεί τον μαθηματικό τύπο χορηγώντας μεγαλύτερη ετήσια αύξηση.
2) Πλήρης κατάργηση προσωπικής διαφοράς: Στον κύκλο των αυξήσεων εισέρχονται από τον Δεκέμβριο του 2026 το σύνολο των 2,5 εκατομμυρίων συνταξιούχων, καθώς καταργείται οριστικά ο μηχανισμός της προσωπικής διαφοράς και θα χορηγείται πλέον ολόκληρη η αύξηση και σε 670.000 συνταξιούχους που έχουν υπόλοιπο από την προσωπική διαφορά. Θυμίζουμε ότι το 2026, με την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς σε δύο δόσεις, μεγάλη μερίδα συνταξιούχων πήρε μόνο τη μισή αύξηση. Με την πλήρη κατάργηση της διαφοράς, όλοι οι συνταξιούχοι λαμβάνουν πλέον πραγματικές αυξήσεις, καθώς η διαφορά δεν εξανεμίζει το ποσό της αύξησης. Το υπόλοιπο ποσό της προσωπικής διαφοράς θα συνεχίσει να καταβάλλεται ως ξεχωριστό τμήμα της σύνταξης, το οποίο ωστόσο δεν θα προσαυξάνεται αλλά θα παραμένει σταθερό. Στο ποσό της προσωπικής διαφοράς δεν θα επιβάλλονται οι ασφαλιστικές κρατήσεις (ασθένειας και ΕΑΣ), αλλά μόνο ο φόρος εισοδήματος.
3) Διεύρυνση των δικαιούχων της ενίσχυσης των 300 ευρώ: Σε επιπλέον 420.000 δικαιούχους θα δοθεί τον Νοέμβριο του 2026, η οικονομική ενίσχυση των 300 ευρώ λόγω της διεύρυνσης των ορίων εισοδήματος και ακίνητης περιουσίας.
Η ενίσχυση αφορά 1,87 εκατομμύρια άτομα, δηλαδή περίπου το 85% των συνταξιούχων, ανασφάλιστους υπερήλικες, καθώς Ατομα με Αναπηρία, εντάσσοντας έτσι στον κύκλο των παροχών ευάλωτες κοινωνικές ομάδες που συχνά αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες διαβίωσης. Το επίδομα θα δικαιούνται στο εξής και οι χήρες/οι από τα 60 τους χρόνια (και όχι από τα 65 ετών), εφόσον η σύνταξη χηρείας είναι η μοναδική πηγή εσόδων τους. Σε αυτό το πλαίσιο, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει περαιτέρω διεύρυνση των ορίων (ίσως και των ηλικιακών) προκειμένου να αυξηθούν οι ωφελημένοι.
Ανακούφιση για τους συνταξιούχους χηρείας: Καταργείται το «ψαλίδι» μετά την τριετία
Νομοθετική ρύθμιση με την οποία θα καταργείται οριστικά η περικοπή των συντάξεων χηρείας μετά την πάροδο της τριετίας, η οποία προβλέπεται στο νόμο Κατρούγκαλου για όλους τους συνταξιούχους που έλαβαν σύνταξη χηρείας μετά τον νόμο αυτό, ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει άμεσα η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως.
Σύμφωνα με τη ρύθμιση «προβλέπεται ότι θα συνεχίσει κανονικά η καταβολή δύο εθνικών συντάξεων στις περιπτώσεις, όπως οι συντάξεις χηρείας, όπου η σώρευση των δύο εθνικών συντάξεων πηγάζει από διαφορετικά δικαιώματα».
«Αυτό σημαίνει ότι όλοι οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας που υπάγονται στο ισχύον πλαίσιο του νόμου Κατρούγκαλου θα εξακολουθούν να λαμβάνουν και μετά την πάροδο της τριετίας το 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς τη μείωση στο 35%, δεν θα οφείλουν ούτε ένα ευρώ αναδρομικά, και στην περίπτωση της σώρευσης θα συνεχίσουν να λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις. Όσοι είχαν ήδη υποστεί τη μείωση του νόμου Κατρούγκαλου, θα δουν τη σύνταξή τους να ανεβαίνει στο 70%, ενώ όσοι αγωνιούσαν ότι θα μειωθεί η σύνταξη χηρείας το επόμενο διάστημα, δεν θα μειωθεί καθόλου, θα παραμείνει στο 70%», διευκρίνισε η κ. Κεραμέως.
Τι αλλάζει
-Καταργείται η περικοπή της σύνταξης χηρείας μετά την πάροδο της τριετίας (από το 70% στο 35%).
-Όλες οι συντάξεις χηρείας, τόσο του Δημοσίου όσο και του ιδιωτικού τομέα, θα παραμένουν πλέον στο 70% της σύνταξης του θανόντος.
Συνταξιούχοι χηρείας ιδιωτικού τομέα (75.000 δικαιούχοι)
-Θα συνεχίσουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης.
-Δεν θα υποστούν καμία μελλοντική περικοπή.
-Δεν θα κληθούν να επιστρέψουν αναδρομικά ποσά στον ΕΦΚΑ.
Συνταξιούχοι χηρείας Δημοσίου (8.500 δικαιούχοι)
-Είχαν υποστεί την περικοπή της σύνταξης μετά την πρώτη τριετία.
-Με τη νέα ρύθμιση η σύνταξή τους επανέρχεται στο 70%, γεγονός που για όσους είχαν μειωθεί στο 35% σημαίνει ουσιαστικά διπλασιασμό του ποσού που λαμβάνουν.
-Η εφαρμογή του μέτρου προγραμματίζεται για τη σύνταξη Σεπτεμβρίου, η οποία θα καταβληθεί στα τέλη Αυγούστου.
Παράδειγμα 1
-Σύνταξη θανόντος: 1.000€
-Σύνταξη χηρείας την πρώτη τριετία: 700€ (70%)
-Μετά την τριετία: 350€ (35%)
-Με τη νέα ρύθμιση: 700€
Παράδειγμα 2
-Σύνταξη θανόντος: 800€
-Σύνταξη χηρείας την πρώτη τριετία: 560€ (70%)
-Μετά την τριετία: 280€ (35%)
-Με τη νέα ρύθμιση: 560€
