Πέγκυ Σκουλού
Σε μια άκρως ενδιαφέρουσα όσο και σπάνια μετεωρολογική «μάχη» εισέρχεται η γηραιά ήπειρος τις επόμενες ημέρες. Τα τελευταία προγνωστικά μοντέλα αποκαλύπτουν μια κλασική ατμοσφαιρική διάταξη, η οποία χωρίζει την Ευρώπη στα δύο: από τη μία πλευρά, η Δύση ετοιμάζεται να «ψηθεί» από έναν ισχυρό και παρατεταμένο καύσωνα, ενώ από την άλλη, τα Βαλκάνια και η Ανατολική Ευρώπη θα βρεθούν στο έλεος ψυχρότερων και ιδιαίτερα ασταθών αερίων μαζών.
Οι χάρτες θερμοκρασίας στα 850 hPa (σε υψόμετρο περίπου 1.500 μέτρων) αποτυπώνουν με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο αυτή τη σφοδρή σύγκρουση.
Ο «θόλος θερμότητας» που απειλεί τη Δυτική Ευρώπη
Θερμοκρασίες-ρεκόρ προ των πυλών
Στη δυτική πλευρά της ηπείρου, μια τεράστια περιοχή που εκτείνεται από την Ιβηρική Χερσόνησο και τη Γαλλία μέχρι το Βέλγιο, την Ολλανδία και τμήματα της Γερμανίας, «βάφεται» με τα πιο σκούρα και θερμά χρώματα στους προγνωστικούς χάρτες. Οι τιμές αυτές ξεπερνούν ακόμη και το 99ο εκατοστημόριο της κλιματολογικής περιόδου 1979-2021, γεγονός που σημαίνει ότι πρόκειται για μερικές από τις θερμότερες αέριες μάζες που έχουν καταγραφεί για την εποχή τις τελευταίες δεκαετίες.
Πώς λειτουργεί το φαινόμενο Heat Dome
Αυτή η ακραία ζέστη οφείλεται σε έναν πανίσχυρο υποτροπικό αντικυκλώνα που αναπτύσσεται στα μέσα στρώματα της ατμόσφαιρας (γύρω στα 500 hPa) και εκτείνεται από τη Βόρεια Αφρική προς τη Δυτική Ευρώπη. Η συγκεκριμένη διάταξη λειτουργεί ως ένας αδιαπέραστος «θόλος θερμότητας» (heat dome).
Ο θόλος αυτός συμπιέζει την ατμοσφαιρική στήλη προς τα κάτω, εξαφανίζει τα σύννεφα και εγκλωβίζει τις καυτές μάζες πάνω από τις ίδιες περιοχές για πολλές ημέρες. Παράλληλα, εμποδίζει την έλευση των δροσερών ατλαντικών συστημάτων, με αποτέλεσμα ο υδράργυρος να αναμένεται να ξεπεράσει τους 35 έως 38 βαθμούς Κελσίου σε πολλές δυτικοευρωπαϊκές πόλεις. Το φαινόμενο θα συνοδευτεί από εξαιρετικά θερμές νύχτες, προκαλώντας έντονη πίεση στα δίκτυα ηλεκτροδότησης και κινδύνους για τη δημόσια υγεία.
Ψυχρή λίμνη φέρνει καταιγίδες στα Βαλκάνια
Στον αντίποδα, οι χάρτες του GFS δείχνουν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα για τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη, όπου οι έντονες θερμές αποχρώσεις απουσιάζουν πλήρως. Εκεί διαμορφώνεται μια «ψυχρή λίμνη» (αποκομμένη διαταραχή στην ανώτερη ατμόσφαιρα), η οποία κουβαλά χαμηλότερες θερμοκρασίες και μεγάλες δόσεις ατμοσφαιρικής αστάθειας.
Ο ψυχρός αέρας στα μεγάλα υψόμετρα πυροδοτεί έντονες κατακόρυφες κινήσεις στην ατμόσφαιρα. Αυτό σημαίνει ότι, την ώρα που η Δύση θα υποφέρει από την ξηρασία και τον καύσωνα, η ανατολική πλευρά της Ευρώπης θα έρθει αντιμέτωπη με συχνές και ισχυρές καταιγίδες, τοπικές χαλαζοπτώσεις και σφοδρές βροχοπτώσεις.
Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα έως τις 10 Ιουλίου
Στο μεταίχμιο δύο ακραίων συστημάτων
Η χώρα μας βρίσκεται γεωγραφικά ακριβώς στη μεταβατική ζώνη, στο όριο όπου συναντιούνται αυτές οι δύο αντίρροπες ατμοσφαιρικές δυνάμεις. Από τη μία πλευρά, ο καυτός αφρικανικός αντικυκλώνας θα προσπαθήσει να επεκταθεί από τα δυτικά και νοτιοδυτικά, προκαλώντας αισθητή άνοδο της θερμοκρασίας, κυρίως στα δυτικά και τα ηπειρωτικά τμήματα της Ελλάδας.
Κίνδυνος για ισχυρά φαινόμενα λόγω θερμικής αντίθεσης
Από την άλλη πλευρά, η ψυχρή κυκλοφορία των Βαλκανίων θα αφήνει «παράθυρα» για την κάθοδο πιο δροσερών και ασταθών αερίων μαζών προς τα βόρεια. Αυτή η κατάσταση θα δημιουργήσει μια έντονη θερμική αντίθεση πάνω από τη χώρα μας.
Το αποτέλεσμα θα είναι η συνύπαρξη υψηλών θερμοκρασιών με ξαφνικές απογευματινές καταιγίδες, κυρίως στα ορεινά και σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας (Μακεδονία, Θράκη), καθώς και σε τμήματα της ανατολικής ηπειρωτικής χώρας. Μάλιστα, οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι η βίαιη σύγκρουση της θερμής αφρικανικής μάζας με τον ψυχρότερο βαλκανικό αέρα ενδέχεται να πυροδοτήσει κατά τόπους ιδιαίτερα έντονα καιρικά φαινόμενα.
