Πέγκυ Σκουλού
Σε μια κλιμάκωση της ρητορικής που ξεπερνά κάθε όριο διπλωματικής ευγένειας και πολιτικού πολιτισμού, η τουρκική τηλεόραση έγινε για άλλη μια φορά το βήμα για εμπρηστικές δηλώσεις που στοχεύουν απευθείας στην κυριαρχία της Ελλάδας. Σε πρόσφατη εκπομπή του δικτύου «Haber Global», καλεσμένοι και παρουσιαστές δεν δίστασαν να προβούν σε δηλώσεις που προκαλούν οργή, χρησιμοποιώντας απαράδεκτη ειρωνεία για την ιστορική περίοδο της γερμανικής κατοχής της Ελλάδας, ενώ παράλληλα διατύπωσαν απειλές για εισβολή στην ελληνική πρωτεύουσα.
Το παραλήρημα στο «Haber Global»: Από το Καστελόριζο στην Αθήνα
Όλα ξεκίνησαν με επίκεντρο το Καστελόριζο. Ο καλεσμένος, χρησιμοποιώντας έναν χάρτη που απεικονίζει το Αιγαίο με προκλητικό τρόπο, αναφέρθηκε στο νησί, υποστηρίζοντας ειρωνικά ότι «δυστυχώς έμεινε σε αυτούς (τους Έλληνες)». Η συζήτηση, όμως, γρήγορα ξέφυγε από τα στενά γεωγραφικά όρια, μετατρεπόμενη σε μια επίδειξη επιθετικότητας.
Σε μια στιγμή που προκάλεσε σοκ για την ευκολία με την οποία διατυπώνεται, ο καλεσμένος προχώρησε σε μια ανατριχιαστική πρόβλεψη: «Σε περίπτωση σύγκρουσης, οι Τούρκοι κορυφαίοι αξιωματικοί μας, σε 24 ώρες θα έρθουν και θα πίνουν τον καφέ τους στην Αθήνα». Η ευκολία με την οποία διατυπώνεται μια απειλή για εισβολή σε μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα και χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ από τηλεοπτικούς δέκτες, αποδεικνύει το χάσμα που χωρίζει την τουρκική ρητορική από τις αρχές της καλής γειτονίας.
Η χυδαία ειρωνεία για τη ναζιστική κατοχή
Ίσως το πιο μελανό σημείο της εμφάνισης αυτής ήταν η αναφορά στην ιστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σε μια προσπάθεια να μειώσει την ελληνική αντίσταση και να προκαλέσει το ελληνικό αίσθημα, ο ομιλητής αναφέρθηκε στη γερμανική κατοχή, λέγοντας χαρακτηριστικά προς την Ελλάδα: «Εσείς που στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Γερμανοί ναζί σας κατέλαβαν από τον βορρά μέχρι τον νότο μέσα σε μια νύχτα…».
Η αναφορά στην κατάληψη της Κρήτης από τους Γερμανούς αλεξιπτωτιστές χρησιμοποιήθηκε ως «μάθημα» για το πόσο γρήγορα μπορεί να καταληφθεί μια χώρα, με τον καλεσμένο να ειρωνεύεται τους Έλληνες λέγοντας ότι «ξεχάσατε ότι θα γινόσασταν όλοι ξανθοί με γαλανά μάτια». Η εργαλειοποίηση μιας από τις πιο σκοτεινές περιόδους της ευρωπαϊκής ιστορίας, για να διατυπωθούν απειλές εναντίον μιας γειτονικής χώρας, αποτελεί μια πράξη που δεν μπορεί να μείνει αναπάντητη από την κοινή γνώμη.
Η «γραμμή» της αμφισβήτησης και της απειλής
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, οι συμμετέχοντες έθεσαν υπό αμφισβήτηση την ελληνική κυριαρχία στα νησιά, υποστηρίζοντας με θράσος ότι «θα αφήσουμε όλη τη θάλασσα σε εσάς;». Η νοοτροπία που εκφράζεται είναι αυτή της «Γαλάζιας Πατρίδας», η οποία θεωρεί το Αιγαίο ως μια τουρκική λίμνη, αγνοώντας επιδεικτικά το Διεθνές Δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες που καθορίζουν τα σύνορα.
Ο κυνισμός με τον οποίο αντιμετωπίζεται η πιθανότητα πολεμικής σύρραξης είναι ανησυχητικός. Οι δηλώσεις αυτές δεν είναι απλώς «μεμονωμένα περιστατικά». Αντιθέτως, εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική που έχει ως στόχο να διατηρεί το κλίμα έντασης, να εκφοβίζει την ελληνική πλευρά και να προετοιμάζει την κοινή γνώμη της Τουρκίας για σενάρια που βρίσκονται εκτός κάθε λογικής πλαισίου στις διεθνείς σχέσεις του 21ου αιώνα.
Η πρόκληση και η στάση της Ελλάδας
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, επιλέγει σταθερά τη στάση της ψυχραιμίας και της προσήλωσης στο Διεθνές Δίκαιο. Ωστόσο, η συχνότητα με την οποία τέτοιου είδους δηλώσεις βλέπουν το φως της δημοσιότητας στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, καθιστά αναγκαία την ανάδειξη του προβλήματος σε κάθε διεθνές βήμα. Οι «καφέδες στην Αθήνα» δεν είναι απλώς φαντασιώσεις κάποιων τηλεοπτικών σχολιαστών, αλλά η έκφραση μιας βαθιάς, δομικής επιθετικότητας που αναπαράγεται με την ανοχή –ή και την ενθάρρυνση– των μηχανισμών προπαγάνδας στη γείτονα.
Η ειρωνεία για τα δεινά που πέρασε ο ελληνικός λαός κατά την περίοδο της κατοχής δεν είναι μόνο μια προσβολή προς την ιστορική μνήμη, αλλά και μια απρεπής στάση απέναντι στα θύματα του ναζισμού παγκοσμίως. Η προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί η ιστορική τραγωδία της Ελλάδας ως εργαλείο εκφοβισμού είναι ηθικά καταδικαστέα και δείχνει το επίπεδο στο οποίο έχουν φτάσει ορισμένοι κύκλοι στην Τουρκία.
Το επίμαχο βίντεο δεν είναι απλώς μια «τηλεοπτική στιγμή». Είναι μια υπενθύμιση ότι στην άλλη πλευρά του Αιγαίου υπάρχουν φωνές που όχι μόνο δεν επιθυμούν τον διάλογο, αλλά εργάζονται ενεργά για την υπονόμευση της ειρήνης. Οι απειλές για 24ωρες εισβολές και οι ειρωνείες για την ιστορική μας διαδρομή δεν αποτελούν ένδειξη ισχύος, αλλά μάλλον δείγμα ενός βαθιά προβληματικού τρόπου σκέψης που αδυνατεί να αποδεχθεί την ύπαρξη ενός κυρίαρχου γείτονα.
Η Ελλάδα συνεχίζει να θωρακίζεται, ενισχύοντας τις αποτρεπτικές της δυνατότητες, ακριβώς επειδή γνωρίζει ότι απέναντί της έχει μια ρητορική που δεν διστάζει να ξεπεράσει κάθε όριο. Η ιστορία έχει διδάξει ότι όσοι ονειρεύονται «καφέδες σε ξένες πρωτεύουσες» μέσα σε 24 ώρες, συνήθως καταλήγουν να «πίνουν το πικρό ποτήρι» της απομόνωσης και της καταδίκης από τη διεθνή κοινότητα. Οι Έλληνες, με ενότητα και σοβαρότητα, παραμένουν προσηλωμένοι στη διατήρηση της ειρήνης, χωρίς όμως να φοβούνται να αντιμετωπίσουν κάθε πρόκληση, όποτε κι αν αυτή προέρχεται.
