Πέγκυ Σκουλού
Ένα εξαιρετικά σημαντικό και δυστυχώς συχνό φαινόμενο έφερε στο φως η Χριστίνα Σαρή, ολικά τυφλή δημιουργός περιεχομένου, μέσα από ένα βίντεο που δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Με αφορμή μια απλή επίσκεψή της σε σούπερ μάρκετ, η ίδια περιγράφει πώς η προσπάθεια εξυπηρέτησης από το προσωπικό μετατράπηκε σε μια εμπειρία που υπογράφει δύο μεγάλες παθογένειες της κοινωνίας μας απέναντι στα ανάπηρα άτομα: τον ακραίο βρεφισμό (infantilization) και την πλήρη παραβίαση της αυτονομίας τους.
Δείτε αναλυτικά το βίντεο της christinasarri.com στο Tik tok, όπου καταγγέλει το περιστατικό
Το πρώτο δείγμα προβληματικής συμπεριφοράς εμφανίστηκε με τη χρήση υποκοριστικών. «Αγάπη μου», «καρδούλα μου», «ματάκια μου» και «ψυχούλα μου» ήταν μερικές μόνο από τις εκφράσεις που επιστράτευσε υπάλληλος του καταστήματος για να απευθυνθεί σε μια ενήλικη γυναίκα. Όπως τονίζει η Χριστίνα Σαρή, αυτού του είδους ο βρεφισμός, ακόμη κι αν γίνεται με υποτιθέμενη καλή πρόθεση, στερεί από το ανάπηρο άτομο την αξιοπρέπεια και την υπόστασή του, αντιμετωπίζοντάς το ως ένα ανήμπορο παιδί που χρειάζεται «γλυκούλικη» μεταχείριση.
Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο προβληματική όταν η βοήθεια μετατράπηκε σε αυθαιρεσία. Κατά τη διάρκεια των ψωνιών, οι υπάλληλοι που τη συνόδευαν αγνόησαν πανηγυρικά τις ρητές οδηγίες της. Ενώ η ίδια ζήτησε συγκεκριμένα τρία πρωτεϊνικά ροφήματα, στο καλάθι της τοποθετήθηκαν τέσσερα, με την προσθήκη μιας μάρκας που δεν είχε επιλέξει. Αντίστοιχα, αντί για τις τρεις μπανάνες που ζήτησε, βρέθηκε με πέντε, ενώ στα κεράσια δεν αφαιρέθηκε η επιπλέον ποσότητα, όπως της είχαν υποσχεθεί κατά το ζύγισμα.
Το αποτέλεσμα ήταν η Χριστίνα Σαρή να χρεωθεί παραπάνω χρήματα στο ταμείο για προϊόντα που δεν επέλεξε ποτέ η ίδια. Το ερώτημα που θέτει στο τέλος του βίντεο είναι αφοπλιστικό: «Θα το έκανε αυτό κάποιος σε μια πελάτισσα που βλέπει; Θα της έβαζαν στο καλάθι προϊόντα που δεν ζήτησε;»
Η απάντηση είναι προφανώς όχι. Το περιστατικό αυτό αναδεικνύει μια βαθιά ριζωμένη νοοτροπία «κηδεμονίας». Πολλοί βλέποντες θεωρούν συνειδητά ή ασυνείδητα ότι ένα άτομο με οπτική αναπηρία αδυνατεί να πάρει αποφάσεις για τη ζωή και τις καθημερινές του ανάγκες, με αποτέλεσμα να αποφασίζουν «για εκείνο, χωρίς εκείνο». Η πραγματική προσβασιμότητα και συμπερίληψη δεν κρίνονται μόνο από τις υποδομές, αλλά κυρίως από τον σεβασμό στην αυτονομία και την προσωπικότητα του κάθε ανθρώπου. Η βοήθεια πρέπει να παρέχεται με όρους ισοτιμίας και σεβασμού, όχι με οίκτο και αυθαιρεσία.
