Πέγκυ Σκουλού
Συναγερμός έχει σημάνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο για παρτίδα σταφυλιών ελληνικής προέλευσης, στην οποία εντοπίστηκε ποσότητα φυτοφαρμάκου πολύ μεγαλύτερη από το επιτρεπόμενο όριο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν, ελληνικά σταφύλια εντοπίστηκαν στη βουλγαρική αγορά με αυξημένα κατάλοιπα του εντομοκτόνου Acetamiprid, με αποτέλεσμα να υπάρξει ειδοποίηση μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος RASFF για την ασφάλεια τροφίμων.
Η συγκεκριμένη ειδοποίηση χαρακτηρίζει τον κίνδυνο ως «Serious» (σοβαρό), ενώ οι αρμόδιες αρχές της Βουλγαρίας προχώρησαν σε επίσημη δέσμευση της συγκεκριμένης παρτίδας.
Πάνω από πέντε φορές το επιτρεπόμενο όριο
Το εργαστηριακό αποτέλεσμα έδειξε συγκέντρωση Acetamiprid 0,45 mg/kg, ενώ το ισχύον ανώτατο όριο καταλοίπων στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τα σταφύλια αναφέρεται στα 0,08 mg/kg.
Πρακτικά, η κεντρική τιμή της μέτρησης είναι περίπου 5,6 φορές μεγαλύτερη από το επιτρεπόμενο όριο, δηλαδή περίπου 462,5% πάνω από αυτό.
Η εργαστηριακή μέτρηση αναφέρεται ως 0,45 ± 0,22 mg/kg (ppm), με ημερομηνία ανάλυσης την 27η Αυγούστου 2026. Ακόμη και αν ληφθεί υπόψη το κατώτερο άκρο της αναφερόμενης εργαστηριακής αβεβαιότητας, δηλαδή τα 0,23 mg/kg, η ποσότητα εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από το ευρωπαϊκό όριο.
Η σχετική ειδοποίηση δημοσιεύθηκε στο RASFF στις 9 Σεπτεμβρίου 2026, έπειτα από επίσημο έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στη βουλγαρική αγορά.
Από ποια περιοχή της Ελλάδας προέρχονται τα σταφύλια;
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που δημιουργείται αφορά την ακριβή προέλευση των σταφυλιών.
Μέχρι στιγμής δεν αναφέρεται συγκεκριμένη περιοχή παραγωγής στην Ελλάδα. Στα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί ως χώρα προέλευσης καταγράφεται η Ελλάδα, χωρίς όμως να προσδιορίζεται νομός, πόλη ή άλλη γεωγραφική περιοχή.
Παράλληλα, δεν αναφέρεται συγκεκριμένη ποικιλία σταφυλιού. Επομένως, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι πρόκειται για Σουλτανίνα, Crimson, Victoria ή κάποια άλλη ποικιλία.
Το περιστατικό αφορά συγκεκριμένη παρτίδα ελληνικής προέλευσης και δεν πρέπει να γενικεύεται στο σύνολο των ελληνικών σταφυλιών που κυκλοφορούν στην αγορά.
Τι είναι το Acetamiprid
Το Acetamiprid είναι νεονικοτινοειδές εντομοκτόνο που χρησιμοποιείται στη γεωργία για την αντιμετώπιση διαφόρων εντόμων.
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) είχε επανεξετάσει τα τοξικολογικά δεδομένα της συγκεκριμένης δραστικής ουσίας και είχε προτείνει αυστηρότερες τιμές αναφοράς για την ανθρώπινη έκθεση.
Σήμερα, το ανώτατο όριο καταλοίπων Acetamiprid που αναφέρεται για τα επιτραπέζια αλλά και τα οινοποιήσιμα σταφύλια είναι 0,08 mg/kg.
Τι σημαίνει η υπέρβαση του ορίου
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η υπέρβαση του ανώτατου ορίου καταλοίπων (MRL) δεν σημαίνει αυτομάτως ότι όποιος καταναλώσει ένα τρόφιμο θα δηλητηριαστεί.
Το MRL αποτελεί νομοθετικά καθορισμένο ανώτατο όριο καταλοίπων φυτοφαρμάκων. Για την αξιολόγηση του πραγματικού κινδύνου λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως η συγκέντρωση της ουσίας, η ποσότητα του τροφίμου που καταναλώνεται, το σωματικό βάρος του καταναλωτή και η διάρκεια της έκθεσης.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, πάντως, η ευρωπαϊκή ειδοποίηση καταχωρίστηκε στην κατηγορία σοβαρού κινδύνου, γεγονός που οδήγησε τις βουλγαρικές αρχές στη δέσμευση της παρτίδας.
Πώς μπορεί να προκύψουν τόσο υψηλά κατάλοιπα;
Μια υψηλή συγκέντρωση υπολειμμάτων φυτοφαρμάκου μπορεί να σχετίζεται με διάφορους παράγοντες κατά την καλλιέργεια.
Μεταξύ αυτών μπορεί να περιλαμβάνονται η εφαρμογή μεγαλύτερης ποσότητας φυτοπροστατευτικού προϊόντος από την προβλεπόμενη, περισσότερες εφαρμογές από τις επιτρεπόμενες ή εφαρμογή σε χρονικό σημείο πολύ κοντά στη συγκομιδή.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί ποιο ακριβώς λάθος συνέβη στη συγκεκριμένη ελληνική παρτίδα. Για να διαπιστωθεί η αιτία απαιτείται εξέταση του ιστορικού φυτοπροστασίας και της διαδρομής του συγκεκριμένου προϊόντος.
Τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής
Τα δεδομένα που έχουν γίνει γνωστά δείχνουν, επομένως, ότι πρόκειται για παρτίδα σταφυλιών με δηλωμένη χώρα προέλευσης την Ελλάδα, η οποία εντοπίστηκε στη Βουλγαρία.
Στην παρτίδα μετρήθηκε Acetamiprid 0,45 mg/kg, έναντι ανώτατου ορίου 0,08 mg/kg, και οι βουλγαρικές αρχές προχώρησαν στη δέσμευσή της.
Δεν έχει δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένη ελληνική περιοχή παραγωγής ούτε συγκεκριμένη ποικιλία σταφυλιών, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία.
Για τον λόγο αυτό, το περιστατικό θα πρέπει να παρουσιάζεται ως ζήτημα που αφορά τη συγκεκριμένη παρτίδα και όχι συνολικά τα ελληνικά σταφύλια ή τους Έλληνες παραγωγούς.
