Κώστας Σαμαράς
Από την 1η Απριλίου αυξάνεται ο κατώτατος μισθός, με αποτέλεσμα να ανέβουν αυτόματα και πάνω από 20 επιδόματα, ωφελώντας εργαζόμενους, ανέργους και δικαιούχους κοινωνικών παροχών.
Τα αποτελέσματα της κυβερνητικής πολιτικής στην καταπολέμηση της ανεργίας, τις παρεμβάσεις στην αγορά εργασίας, με έμφαση στη σταθερή αύξηση του κατώτατου και του μέσου μισθού, ανέδειξε η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ‘Αννα Ευθυμίου, στο 9ο Αναπτυξιακό Συνέδριο, παρουσιάζοντας τους βασικούς άξονες δράσης του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Παράλληλα, διαβεβαίωσε, απαντώντας σε δημοσιογραφική ερώτηση, ότι δεν θα υπάρξει αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης το 2027.
Η κ. Ευθυμίου έκανε λόγο για «το δεύτερο μεγαλύτερο ρεκόρ της απασχόλησης», σημειώνοντας ότι το ποσοστό ανεργίας έχει υποχωρήσει στο 7,9%. Τόνισε, ότι η κυβερνητική στρατηγική δεν περιορίζεται μόνο στη μείωση της ανεργίας, αλλά στοχεύει στη διεύρυνση του εργατικού δυναμικού, δίνοντας έμφαση σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. «Θέλουμε να διευρύνουμε τη συμμετοχή ανθρώπων στο εργατικό δυναμικό, όπως ευάλωτες ομάδες, νέοι, γυναίκες, άτομα με αναπηρία και εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Κεντρική Μακεδονία και τη Θεσσαλονίκη. «Όταν αναλάβαμε, στην Κεντρική Μακεδονία η ανεργία ήταν 20%, τώρα έχει φτάσει στο 11%». Η κ. Ευθυμίου υπογράμμισε ότι σημαντικό ρόλο στη βελτίωση που επιτελέστηκε διαδραματίζουν τα προγράμματα κατάρτισης και επανακατάρτισης δεξιοτήτων, με έμφαση στις πράσινες και ψηφιακές δεξιότητες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, που παρουσίασε, «οι ωφελούμενοι έχουν ξεπεράσει τις 420.000», ενώ μόνο στην Κεντρική Μακεδονία υλοποιείται σημαντικό μέρος αυτών των δράσεων. Παράλληλα, σημείωσε ότι το υπουργείο επενδύει στην παραμονή των μεγαλύτερων ηλικιών στην αγορά εργασίας, μέσω του προγράμματος 55+, και ότι «από τις συνολικές θέσεις του προγράμματος, 5.000 θέσεις ήταν στην Κεντρική Μακεδονία και στην Θεσσαλονίκη». Στην ίδια κατεύθυνση , όπως είπε, κινούνται και οι «Ημέρες Καριέρας» της ΔΥΠΑ, με την πρόσφατη 8η διοργάνωση στη Θεσσαλονίκη να χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα, καθώς «ήρθαν πάνω από χίλιες προεγγραφές», επιβεβαιώνοντας το έντονο ενδιαφέρον τόσο από επιχειρήσεις όσο και από εργαζόμενους.
Στο πεδίο της γυναικείας απασχόλησης, η ‘Αννα Ευθυμίου προανήγγειλε το νέο πρόγραμμα στήριξης, σημειώνοντας ότι «εκπονείται ένα πρόγραμμα – μαμούθ γυναικείας απασχόλησης, 10.000 θέσεις εργασίας, με τις 5.000 από αυτές πλήρους απασχόλησης», με στόχο τη στήριξη της μητέρας και της γυναικείας εργασίας.
Η υφυπουργός αναφέρθηκε και στη διαβούλευση για την επικείμενη αύξηση του κατώτατου μισθού, η οποία αναμένεται να ανακοινωθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο του Μαρτίου από την κ. Κεραμέως και να εφαρμοστεί από 1ης Απριλίου.
Όπως εξήγησε «αφορά περίπου 600.000 εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, αλλά καταλαμβάνει και κομμάτι του δημοσίου τομέα, καθώς πλέον ο κατώτατος μισθός έχει σχεδόν εξισωθεί μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα». Παράλληλα, «συμπαρασύρει περίπου 20 επιδόματα σε αύξηση, όπως είναι το επίδομα ανεργίας, το επίδομα μητρότητας, τις τριετίες», αλλά και τις προσαυξήσεις, λόγω προϋπηρεσίας και υπερωριακής απασχόλησης.
Η υφυπουργός χαρακτήρισε σημαντικό γεγονός την “κοινωνική συμφωνία” και την ψήφιση του νόμου για την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων για τις συλλογικές συμβάσεις και υπογράμμισε ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού λειτουργεί πολλαπλασιαστικά και για τον μέσο μισθό, λέγοντας ότι «επιφέρει αύξηση και του μέσου μισθού».
Στο πλαίσιο αυτό, επανέλαβε τον κυβερνητικό στόχο για κατώτατο μισθό 950 ευρώ έως το τέλος του 2027, από 880 ευρώ σήμερα, ενώ σημείωσε ότι «ο μέσος μισθός αυτή τη στιγμή έχει ανέβει στα 1262 ευρώ», καταγράφοντας αύξηση άνω του 30% (35,4%) σε σχέση με το 2019.
Η υφυπουργός αναφέρθηκε και στη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, τονίζοντας ότι η μείωση της εισφοροδιαφυγής και η αύξηση των εσόδων επιτυγχάνονται μέσω της ψηφιακής κάρτας εργασίας, καθώς «1.850.000, βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα της ψηφιακής κάρτας εργασίας», ενώ έχουν δηλωθεί «πέντε εκατομμύρια περισσότερα υπερωρίες σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά».
Παράλληλα, παρουσίασε την πρόοδο στο ΤΕΚΑ, ως μια εναλλακτική επιλογή για την επικουρική σύνταξη, το οποίο χαρακτήρισε θεμέλιο για τη νέα γενιά, σημειώνοντας ότι «αυτή τη στιγμή έχει 500 χιλιάδες ασφαλισμένους, 218 χιλιάδες επιχειρήσεις», με προοπτική να εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους επενδυτές της χώρας έως το 2050 και συνέχισε: «Στήνουμε και το δεύτερο πυλώνα μας, αυτά είναι τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, είναι μια συμπληρωματική, προαιρετική, παροχή που έρχεται για να μπορέσει να κουμπώσει πάνω στη κυρία παροχή».
Απαντώντας σε δημοσιογραφική ερώτηση, εάν επίκειται νέα αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης το επόμενο διάστημα, η κ. Ευθυμίου τόνισε:
«Θεωρούμε, μαζί με το μαξιλάρι που έχει δοθεί με την αύξηση των ορίων ηλικίας στο 2015, υπάρχει ένας ασφαλής χώρος, ένα ασφαλές μαξιλάρι. Να πούμε, ότι με τις παρούσες συνθήκες δεν θα πάμε στην αύξηση των ορίων ηλικίας το 2027. Αυτή τη στιγμή εκπονούμε και την Aging Report, δηλαδή την έκθεση που θα συνδέσει το προσδόκιμο ζωής».
Τέλος, αναφέρθηκε στη μείωση του χρόνου απονομής συντάξεων, επισημαίνοντας ότι «στην κύρια σύνταξη, σε λιγότερο από 50 μέρες θα πάρετε την κύρια σύνταξή σας», όταν, όπως είπε, το 2019 απαιτούνταν έως και 500 ημέρες. Πρόσθεσε, επίσης , ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μεγάλο πρόγραμμα ψηφιοποίησης του ασφαλιστικού βίου με πενήντα τρία εκατομμύρια σελίδες, εκ των οποίων πάνω από το 70% έχει ήδη ψηφιοποιηθεί.
Διπλή αύξηση για χιλιάδες εργαζόμενους: Τι αλλάζει από την 1η Απριλίου
Διπλό κέρδος λόγω προσαύξησης των τριετιών αλλά και της μειωμένης φορολογίας θα έχουν χιλιάδες χαμηλόμισθοι παράλληλα με την αύξηση του κατώτατου μισθού από την Πρωταπριλιά. Οπως έγραψαν «ΤΑ ΝΕΑ» η αύξηση του κατώτατου μισθού συμπαρασύρει προς τα πάνω 22 επιδόματα. Η αύξηση του κατώτατου θα ανακοινωθεί από τον Πρωθυπουργό στο Υπουργικό Συμβούλιο στις 24 Μαρτίου.
Τα δύο βασικά σενάρια για τον τρόπο που θα «μοιραστούν» οι αυξήσεις του κατώτατου μισθού έχουν ως εξής:
α) Στο πρώτο σενάριο η αύξηση ανέρχεται σε 30 ευρώ, ανεβάζοντας τα σημερινά 880 ευρώ στα 910 ευρώ (μεικτά), περίπου 765 ευρώ καθαρά.
β) Στο δεύτερο σενάριο η αύξηση ανέρχεται σε 40 ευρώ, ανεβάζοντας τα σημερινά 880 ευρώ στα 920 ευρώ (μεικτά), περίπου 772 ευρώ καθαρά.
Η κυβερνητική δέσμευση είναι το 2027 ο κατώτατος να φθάσει στα 950 ευρώ.
Σήμερα ο κατώτατος μισθός είναι 880 ευρώ μεικτά και αντιστοιχεί σε καθαρό ποσό περίπου 744 ευρώ.
Ετσι από την 1η Απριλίου του 2026 οι κατώτατες αποδοχές θα διαμορφωθούν στα 920 ευρώ μεικτά για τον άγαμο.
Δηλαδή ο καθαρός μισθός θα κινείται πέριξ των 780 ευρώ, με τα εν λόγω ποσά να συνιστούν τη βάση υπολογισμού των επιδομάτων προϋπηρεσίας, τα οποία έχουν «ξεπαγώσει» από την 1η Ιανουαρίου 2024 και λαμβάνουν υπόψη την προϋπηρεσία προ της 12ης Φεβρουαρίου 2012 και μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.
Εάν λοιπόν επικρατήσει αυτό το σενάριο, τότε οι αποδοχές των εργαζομένων με προϋπηρεσία θα αυξηθούν περαιτέρω με τον εξής τρόπο:
- Με 1 τριετία ο μισθός θα είναι στα 1.016 ευρώ.
- Με 2 τριετίες ο μισθός θα διαμορφωθεί στα 1.117 ευρώ.
- Με 3 τριετίες ο μισθός θα ανέλθει στα 1.230 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι που προσλήφθηκαν τα τελευταία χρόνια (από το 2024), την 1/1/2027 θα «κτίσουν» την πρώτη τους τριετία και θα δικαιούνται προσαύξηση 10% επί του μισθού τους. Για παράδειγμα, εργαζόμενος χωρίς προϋπηρεσία και αμοιβή με τον κατώτατο μισθό, ας υποθέσουμε 920 ευρώ μετά την αύξηση, θα δικαιούται προσαύξηση 10% και νέο μισθό 1.012 ευρώ. Για τους υπαλλήλους με εξαρτημένη σχέση εργασίας προβλέπεται προσαύξηση 10% για κάθε τριετία προϋπηρεσίας και έως τρεις (3) τριετίες, δηλαδή συνολικά συν 30% για προϋπηρεσία 9 ετών και άνω.
Σημειώνουμε ότι οι παλαιότεροι εργαζόμενοι που είχαν προσληφθεί πριν από τις 14.2.2012, οπότε και πάγωσαν με το δεύτερο μνημόνιο οι τριετίες, συνέχιζαν να «χτίζουν» σταδιακά τις τριετίες τους μετά την 1.01.2024.
Επίσης σύμφωνα με τον νόμο, το «ξεπάγωμα» των τριετιών θα ανασταλεί το 2027 αν η ανεργία σκαρφαλώσει στο 10%, ενδεχόμενο που έχει απομακρυνθεί πλέον, καθώς το ποσοστό της ανεργίας έχει υποχωρήσει κάτω από το 9%.
Η έκθεση της ΤτΕ
Οπως επισημαίνει για το θέμα των τριετιών στην έκθεσή της για τον κατώτατο μισθό η Τράπεζα της Ελλάδας, το μισθολογικό κόστος το 2026 αναμένεται να επηρεαστεί ανοδικά και από άλλους παράγοντες πέρα από την αύξηση του κατώτατου μισθού, γιατί:
1) Το 2026 μισθωτοί που είχαν προϋπηρεσία πριν από το 2012 αναμένεται να λάβουν το επίδομα προϋπηρεσίας (τριετίες).
Για το σύνολο των μισθωτών που προσλήφθηκαν μετά το 2012, καθώς και για όσους ξεκίνησαν να εργάζονται την 1/1/2024, η συμπλήρωση της πρώτης τριετίας (+10%) τοποθετείται το 2027.
2) Οι βασικοί μισθοί των μισθολογικών κλιμακίων του προσωπικού του δημόσιου τομέα, όπως αυτοί έχουν διαμορφωθεί στις 31.12.2025, αναμένεται να αυξηθούν ισόποσα με την ονομαστική αύξηση του κατώτατου μισθού από την 1η.
Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι ο νέος κατώτατος μισθός θα είναι ίδιος για τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα, με τη διαφορά ότι η αύξηση για το Δημόσιο θα εφαρμοστεί οριζόντια σε όλους τους βασικούς μισθούς όλων των κλιμακίων και σε όλες τις κατηγορίες υπαλλήλων (Υποχρεωτικής, Δευτεροβάθμιας, Τεχνολογικής και Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης).
Την ίδια ώρα, η νέα αύξηση θα συνδυαστεί με τη μηδενική φορολόγηση που ισχύει από 1/1/2026 για νέους ως 25 ετών με ετήσιο εισόδημα ως 20.000 ευρώ και με τη μείωση του φορολογικού συντελεστή στο 9% αντί για 22% που είχαν ως το 2025 για εργαζομένους ως 30 ετών. Περίπου 350.000 νέοι εργαζόμενοι εκτιμάται ότι επωφελούνται από τη δραστική μείωση της φορολογίας. Για τους νέους λοιπόν ως 30 ετών που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, η νέα αύξηση θα αφήνει περισσότερα «καθαρά» στην τσέπη.
