Κώστας Σαμαράς
Στα 6,5 ευρώ πάει το πακέτο
Η φορολογία των καπνικών προϊόντων φαίνεται να σημειώνει στην Ευρώπη νέο κύμα αυξήσεων, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης λόγω της σχετικά χαμηλής φορολόγησης σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ.
Το πακέτο των δημοφιλών τσιγάρων στην ελληνική αγορά ενδέχεται να φτάσει τα 6,50 ευρώ από περίπου 4,80 ευρώ σήμερα, σύμφωνα με μελέτη που παρουσιάζεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εφόσον προχωρήσει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση η Ελλάδα κατατάσσεται στις χώρες με τα χαμηλότερα επίπεδα ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καπνικά, οριακά πάνω από το ελάχιστο όριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αναφέρεται μάλιστα ότι η Ελλάδα, μαζί με την Κύπρο, την Ουγγαρία και τη Βουλγαρία, θα απαιτούσε αυξήσεις άνω του 80% στους ελάχιστους συντελεστές ειδικού φόρου ώστε να ευθυγραμμιστεί με τα αναθεωρημένα ευρωπαϊκά όρια. Παράλληλα, η χώρα κατατάσσεται στην 24η θέση στην ΕΕ ως προς τον ειδικό φόρο ανά πακέτο 20 τσιγάρων, στα 2,74 ευρώ.
Αναφορικά με τα στοιχεία κατανάλωσης, τα δεδομένα γαι τους Έλληνες καπνιστές σκιαγραφούν μια ιδιαίτερα βαριά εικόνα. Με βάση τα δεδομένα που προκύπτουν από την ανάλυση, οι Έλληνες καπνιστές καταναλώνουν κατά μέσο όρο 18,13 τσιγάρα την ημέρα, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ το 36% του πληθυσμού δηλώνει χρήση προϊόντων καπνού, έναντι 24% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Στην ελληνική αγορά, εκτιμάται ότι περίπου 2,5 δισ. παράνομα τσιγάρα αντιστοιχούν στο 17,5% της συνολικής κατανάλωσης. Με βάση αυτά τα στοιχεία, η συνολική ετήσια κατανάλωση προσεγγίζει τα 14,3 δισ. τσιγάρα ή περίπου 714 εκατομμύρια πακέτα.
Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει όχι μόνο το μέγεθος της αγοράς, αλλά και τη στενή σχέση μεταξύ τιμής και μετακίνησης της ζήτησης προς το παράνομο εμπόριο, το οποίο αποτελεί σημαντικό παράγοντα στις συζητήσεις για πιθανές αυξήσεις.
Σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο παραμένει η κατανάλωση καπνικών και παγκοσμίως. Σύμφωνα με το Tobacco Atlas, το 2019 καταναλώθηκαν πάνω από 5 τρισ. τσιγάρα διεθνώς. Παράλληλα, περίπου 657 δισ. τσιγάρα ετησίως εκτιμάται ότι διακινούνται παράνομα, αντιστοιχώντας στο 11,6% της παγκόσμιας κατανάλωσης.
Με πάνω από 7 εκατομμύρια θανάτους ετησίως παγκοσμίως, το κάπνισμα παραμένει μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία σύμφωνα με τον ΠΟΥ.
Το κόστος των τσιγάρων στην Ελλάδα
Με βάση την τρέχουσα τιμή των 4,80 ευρώ ανά πακέτο και τη μέση ημερήσια κατανάλωση των 18,13 τσιγάρων, ένας μέσος καπνιστής στην Ελλάδα δαπανά περίπου 130,5 ευρώ τον μήνα ή σχεδόν 1.588 ευρώ τον χρόνο.
Αν η τιμή αυξηθεί στα 6,50 ευρώ, το μηνιαίο κόστος ανεβαίνει στα περίπου 176,8 ευρώ και η ετήσια δαπάνη στα 2.151 ευρώ, δηλαδή μια επιπλέον επιβάρυνση άνω των 560 ευρώ τον χρόνο.
