Κώστας Σαμαράς
Με την ένταση στη Μέση Ανατολή να κλιμακώνεται και τον κίνδυνο διεύρυνσης στην ανατολή Μεσόγειο να είναι εμφανής, αρκετοί αναρωτιούνται ποια είναι τα μέτρα προστασίας σε περίπτωση ενός πολέμου που ενδεχομένως επηρεάσει και την Ελλάδα.
Ο Ιωάννης Μεταξάς το 1936, προβλέποντας τη δίνη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έδωσε εντολή για την κατασκευή χωρών προστασίας και καταφυγίων σε κάθε νέα οικοδομή άνω των δύο ορόφων.
Δημιουργήθηκε έτσι ένα δίκτυο 12.000 καταφυγίων περίπου στην Αθήνα, με τις 5.500 από αυτές τις υποδομές να ανήκουν σε ιδιώτες, κάτω από πολυκατοικίες και εργοστάσια.
Ο νόμος του Μεταξά καταργήθηκε το 1956, ωστόσο τα καταφύγια παραμένουν κάτω από κεντρικούς δρόμους και λόφους της Αθήνας.
Πού βρίσκονται όμως αυτά τα καταφύγια; Σύμφωνα με απάντηση σε ερώτηση στη Βουλή τον Νοέμβριο του 2025, ο υφυπουργός Προστασίας, Ιωάννης Λαμπρόπουλος είχε παραθέσει τα επίσημα στοιχεία για την τρέχουσα κατάσταση των καταφυγίων.
Σύμφωνα με αυτά: «Κατά την τρέχουσα χρονική περίοδο, στο σύνολο των Περιφερειακών Ενοτήτων της χώρας, έχουν χαρακτηριστεί ως καταφύγια 2.892 χώροι, συνολικής χωρητικότητας 1.981.514 ατόμων (με δυνατότητα αύξησης αυτής κατά 30%)».
Την ευθύνη για τους χώρους αυτούς μοιράζονται οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκηση, που έχουν αναλάβει τη συντήρηση των δημόσιων χώρων και οι ιδιώτες ιδιοκτήτες, οι οποίοι οφείλουν να μεριμνούν για τους δικούς τους χώρους, διασφαλίζοντας ότι μπορούν να ετοιμαστούν για επιχειρησιακή χρήση μέσα σε μόλις 24 ώρες αν παραστεί ανάγκη.
Πολλά από τα ιστορικά καταφύγια της Αθήνας έχουν αλλάξει χρήση ή παραμένουν σφραγισμένα. Ενδεικτική είναι η περίπτωση του Μεγάρου της Βουλής, όπου ο αρχικός χώρος προστασίας έχει μετατραπεί από το 2000 σε υπόγειο πάρκινγκ πέντε επιπέδων.
