Κώστας Σαμαράς
Τις τελευταίες δύο ημέρες, το όνομα μιας συγκεκριμένης φαρμακευτικής ουσίας ακούγεται όλο και συχνότερα στις τηλεοπτικές εκπομπές και εμφανίζεται σε δημοσιεύματα που αφορούν την υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη. Πρόκειται για την Propofol, στα ελληνικά προποφόλη, καθώς, σύμφωνα με όσα μεταδίδονται, εξετάζεται εάν και υπό ποιες συνθήκες χορηγήθηκε στον τραγουδιστή.
Η συγκεκριμένη ουσία έχει συνδεθεί στο παρελθόν με μία από τις πιο πολύκροτες υποθέσεις θανάτου στην παγκόσμια μουσική βιομηχανία: εκείνη του Μάικλ Τζάκσον. Ήταν η προποφόλη που βρέθηκε στο επίκεντρο της έρευνας για τον θάνατο του «Βασιλιά της Ποπ», με την επίσημη ιατροδικαστική έκθεση να καταλήγει σε οξεία δηλητηρίαση από προποφόλη, με τη συνδρομή βενζοδιαζεπινών.
Στις 24 Ιουνίου 2009, ο Μάικλ Τζάκσον βρισκόταν στην τελική ευθεία για τη μεγάλη επιστροφή του στη σκηνή. Εκείνο το βράδυ έκανε πρόβα στο Λος Άντζελες για το «This Is It», τη σειρά των πολυαναμενόμενων εμφανίσεών του στην O2 Arena του Λονδίνου. Λιγότερο από ένα 24ωρο αργότερα, στις 25 Ιουνίου, ο 50χρονος σταρ ήταν νεκρός. Η είδηση προκάλεσε παγκόσμιο σοκ, όμως όσα αποκαλύφθηκαν στη συνέχεια σχετικά με τα φάρμακα που λάμβανε και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπιζόταν η έντονη αϋπνία του έδωσαν στην υπόθεση ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις.
Η ιατροδικαστική υπηρεσία της κομητείας του Λος Άντζελες κατέληξε ότι ο θάνατός του προκλήθηκε από οξεία δηλητηρίαση από προποφόλη, ενώ οι βενζοδιαζεπίνες θεωρήθηκαν επιβαρυντικός παράγοντας. Ο τρόπος θανάτου χαρακτηρίστηκε επισήμως ως ανθρωποκτονία. Στις τοξικολογικές εξετάσεις εντοπίστηκαν, μεταξύ άλλων, προποφόλη, λοραζεπάμη, μιδαζολάμη, διαζεπάμη, νορδιαζεπάμη και λιδοκαΐνη. Παρά όσα έχουν κατά καιρούς γραφτεί ή ειπωθεί, η επίσημη τοξικολογική έρευνα δεν απέδωσε τον θάνατό του σε οπιούχα.
Η προποφόλη είναι ένα ισχυρό ενδοφλέβιο αναισθητικό, το οποίο χρησιμοποιείται για την πρόκληση και διατήρηση γενικής αναισθησίας αλλά και για καταστολή σε συγκεκριμένες ιατρικές πράξεις. Ακριβώς επειδή μπορεί να προκαλέσει βαθιά καταστολή και σημαντική καταστολή της αναπνοής, η χρήση της προϋποθέτει συνεχή παρακολούθηση του ασθενούς και δυνατότητα άμεσης υποστήριξης της αναπνευστικής και καρδιαγγειακής λειτουργίας.
Ο γιατρός που χρησιμοποιούσε προποφόλη για τον ύπνο του
Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκε ο προσωπικός γιατρός του Τζάκσον, ο καρδιολόγος Κόνραντ Μάρεϊ. Ο ίδιος είχε παραδεχθεί στις Αρχές ότι τις εβδομάδες πριν από τον θάνατο του τραγουδιστή τού χορηγούσε προποφόλη προκειμένου να τον βοηθήσει να κοιμηθεί. Ο Τζάκσον, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στη δικαστική διαδικασία, αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα αϋπνίας την περίοδο που προετοιμαζόταν για τις 50 προγραμματισμένες συναυλίες του στο Λονδίνο. Τη μοιραία νύχτα είχαν προηγηθεί διαφορετικά φάρμακα, μεταξύ των οποίων διαζεπάμη, λοραζεπάμη και μιδαζολάμη, ενώ αργότερα χορηγήθηκε και προποφόλη.
Τα φιαλίδια και όσα συνέβησαν πριν κληθεί το 911
Ιδιαίτερη βαρύτητα στη δίκη είχε η μαρτυρία του σωματοφύλακα του τραγουδιστή, Αλμπέρτο Άλβαρεζ. Ο ίδιος κατέθεσε ότι, πριν γίνει η κλήση στο 911, ο Μάρεϊ τού ζήτησε να συγκεντρώσει φιαλίδια φαρμάκων, καθώς και έναν ορό στον οποίο υπήρχε μια λευκή ουσία. Η εισαγγελία συνέδεσε τα συγκεκριμένα στοιχεία με την προποφόλη και παρουσίασε τις κινήσεις αυτές στο πλαίσιο της επιχειρηματολογίας της περί απόκρυψης στοιχείων. Η υπεράσπιση, από την άλλη πλευρά, αμφισβήτησε τη χρονική ακολουθία που περιέγραψε ο μάρτυρας. Κατά τη διάρκεια της δίκης παρουσιάστηκε επίσης ότι ο Μάρεϊ δεν είχε ενημερώσει εξαρχής τους διασώστες πως στον Μάικλ Τζάκσον είχε χορηγηθεί προποφόλη.
Το ηχητικό ντοκουμέντο που ακούστηκε στη δίκη
Από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της πολύκροτης δικαστικής διαδικασίας ήταν η παρουσίαση μιας ηχογράφησης του Μάικλ Τζάκσον από τον Μάιο του 2009. Στο ηχητικό, ο τραγουδιστής ακουγόταν να μιλά με ιδιαίτερα αργή και βαριά άρθρωση για τη μεγάλη επιστροφή του και για την επιθυμία του να παρουσιάσει στο κοινό κάτι που δεν είχε ξαναδεί. Η εισαγγελία χρησιμοποίησε την ηχογράφηση ως μέρος των στοιχείων της για την κατάσταση στην οποία βρισκόταν ο καλλιτέχνης την περίοδο κατά την οποία βρισκόταν υπό τη φροντίδα του Μάρεϊ.
Η υπόθεση έφτασε τελικά στις δικαστικές αίθουσες και τον Νοέμβριο του 2011 ο Κόνραντ Μάρεϊ κρίθηκε ένοχος για ανθρωποκτονία από αμέλεια. Καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλάκισης, τη μέγιστη προβλεπόμενη ποινή για το συγκεκριμένο αδίκημα. Στις 28 Οκτωβρίου 2013 αποφυλακίστηκε, έχοντας παραμείνει στη φυλακή σχεδόν δύο χρόνια, βάσει των κανόνων έκτισης ποινών που ίσχυαν τότε στην Καλιφόρνια. Μετά την καταδίκη του, τα επαγγελματικά του δικαιώματα στις ΗΠΑ ανακλήθηκαν ή περιορίστηκαν στις Πολιτείες όπου είχε άδεια άσκησης επαγγέλματος.
Χρόνια αργότερα, το όνομά του επανήλθε στη δημοσιότητα λόγω της δραστηριότητάς του στο Τρινιντάντ και Τομπάγκο, όπου το 2023 συνδέθηκε με τη δημιουργία του DCM Medical Institute στο El Socorro. Η δυνατότητά του, ωστόσο, να ασκεί επισήμως την ιατρική στη χώρα έχει αποτελέσει αντικείμενο διαδικασιών και περιορισμών.
