Σημαντικές αλλαγές στη φορολογία των ακινήτων φέρνει το 2027, με χιλιάδες ιδιοκτήτες να δικαιούνται πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ ή σημαντικές μειώσεις. Ποιες είναι οι έξι κατηγορίες δικαιούχων, τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και τι ισχύει για τις ασφαλισμένες κατοικίες.
Νέος χάρτης φορολογικών ελαφρύνσεων διαμορφώνεται για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς από το 2027 διευρύνονται οι κατηγορίες που μπορούν να εξασφαλίσουν πλήρη απαλλαγή ή σημαντική έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ.
Οι αλλαγές αφορούν, μεταξύ άλλων, κατοίκους μικρών οικισμών και ακριτικών νησιών, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα, νοικοκυριά με άτομα με αναπηρία, ιδιοκτήτες ακινήτων σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, αλλά και όσους έχουν ασφαλίσει τις κατοικίες τους έναντι συγκεκριμένων κινδύνων.
Την ίδια στιγμή, αυξημένο φόρο ενδέχεται να αντιμετωπίσουν όσοι απέκτησαν πρόσθετη ακίνητη περιουσία μέσα στο 2026, μέσω αγοράς, δωρεάς, γονικής παροχής ή κληρονομιάς.
Μηδενικός ΕΝΦΙΑ σε 12.855 οικισμούς και μικρά ακριτικά νησιά
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά την επέκταση της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ για τις κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος, περισσότεροι από 650.000 ιδιοκτήτες αναμένεται να απαλλαγούν από την καταβολή του φόρου για την κύρια κατοικία τους το 2027. Το πληθυσμιακό όριο διευρύνεται στους 2.000 κατοίκους, από 1.500 που ίσχυε προηγουμένως, ενώ για τη Δυτική Μακεδονία προβλέπεται ειδικό όριο 2.200 κατοίκων.
Με τη νέα ρύθμιση προστίθενται 131 οικισμοί και περίπου 62.000 φορολογούμενοι, με τον συνολικό αριθμό των οικισμών που καλύπτονται να φτάνει τους 12.855.

Βασική προϋπόθεση είναι η φορολογητέα αξία του 100% της κύριας κατοικίας να μην ξεπερνά τις 400.000 ευρώ. Η απαλλαγή αφορά την κύρια κατοικία και όχι αυτομάτως το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του ιδιοκτήτη.
Ανάλογη ελάφρυνση προβλέπεται για περίπου 3.500 ιδιοκτήτες που έχουν την κύρια κατοικία τους σε μικρά ακριτικά νησιά με πληθυσμό κάτω των 1.200 κατοίκων. Στις περιοχές που αναφέρονται περιλαμβάνονται η Ικαρία, η Λήμνος, η Σάμος, η Χίος, η Κάλυμνος, η Κάρπαθος, η Ρόδος, η Κως, η Γαύδος και τα Διαπόντια Νησιά.
Πλήρης απαλλαγή για τρίτεκνους, πολύτεκνους και άτομα με αναπηρία
Πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για το σύνολο της ακίνητης περιουσίας τους δικαιούνται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και νοικοκυριά με άτομα με αναπηρία άνω του 80%.
Η ρύθμιση εκτιμάται ότι αφορά τουλάχιστον 55.000 οικογένειες.
Για την εξασφάλιση της απαλλαγής θα πρέπει το οικογενειακό εισόδημα του 2026 να μην υπερβαίνει τις 12.000 ευρώ. Το συγκεκριμένο όριο προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο, καθώς και για κάθε εξαρτώμενο μέλος.
Παράλληλα, υπάρχει περιορισμός στην επιφάνεια των ακινήτων, καθώς η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που διαθέτει η οικογένεια την 1η Ιανουαρίου 2027 δεν πρέπει να ξεπερνά τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Μείωση ΕΝΦΙΑ κατά 50% για περισσότερους από 800.000 ιδιοκτήτες
Σημαντική ελάφρυνση προβλέπεται και για ιδιοκτήτες με χαμηλά οικογενειακά εισοδήματα, οι οποίοι μπορούν να εξασφαλίσουν μείωση κατά 50% στον συνολικό ΕΝΦΙΑ.
Η συγκεκριμένη κατηγορία εκτιμάται ότι περιλαμβάνει περισσότερους από 800.000 ιδιοκτήτες ακινήτων.
Για να χορηγηθεί η έκπτωση, θα πρέπει να πληρούνται σωρευτικά συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Ειδικότερα, το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να ξεπερνά:
Τα 9.000 ευρώ για άγαμο φορολογούμενο.
Τα 10.000 ευρώ για έγγαμο ζευγάρι.
Τα 11.000 ευρώ για οικογένεια με ένα παιδί.
Τα 12.000 ευρώ για οικογένεια με δύο παιδιά.
Επιπλέον, η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Υπάρχουν επίσης όρια στη συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας, τα οποία διαμορφώνονται ως εξής:
Έως 85.000 ευρώ για άγαμο.
Έως 150.000 ευρώ για έγγαμο με ένα παιδί.
Έως 200.000 ευρώ για έγγαμο με δύο παιδιά.
Έκπτωση έως 20% για όσους ασφάλισαν τις κατοικίες τους
Ελαφρύνσεις προβλέπονται και για τους ιδιοκτήτες που φρόντισαν να ασφαλίσουν τις κατοικίες τους μέσα στο 2026 έναντι σεισμού, πυρκαγιάς και πλημμύρας.
Περισσότεροι από 350.000 ιδιοκτήτες εκτιμάται ότι μπορούν να επωφεληθούν από το συγκεκριμένο μέτρο.
Η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ διαμορφώνεται ανάλογα με τη φορολογητέα αξία του ακινήτου:
20% μείωση για κατοικίες αξίας έως 500.000 ευρώ.
10% μείωση για κατοικίες αξίας άνω των 500.000 ευρώ.
Για την υπαγωγή στη ρύθμιση, η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα, ενώ προβλέπεται ελάχιστη ασφαλισμένη αξία ανακατασκευής 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
Η πλήρης έκπτωση αφορά ετήσια ασφαλιστήρια συμβόλαια. Εφόσον η ασφαλιστική κάλυψη έχει διάρκεια τουλάχιστον τριών μηνών, η μείωση υπολογίζεται αναλογικά με το χρονικό διάστημα ασφάλισης.
Απαλλαγές για ακίνητα που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές
Στο πλαίσιο των προβλεπόμενων ελαφρύνσεων περιλαμβάνονται και επιλέξιμα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές οι οποίες έχουν υποστεί μεγάλες φυσικές καταστροφές.
Στις περιπτώσεις που αναφέρονται συγκαταλέγονται οι πυρκαγιές στην Κορινθία το 2018 και στη Βόρεια Εύβοια το 2021, καθώς και οι σεισμοί του 2021 στη Θεσσαλία, τη Δυτική Μακεδονία, τη Φθιώτιδα και την Κρήτη.
Σχετικές αναφορές γίνονται επίσης στις καταστροφές που σημειώθηκαν στη Σάμο, την Ικαρία και τη Χίο το 2020.
Η απαλλαγή αφορά τα ακίνητα που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και δεν εφαρμόζεται οριζόντια σε κάθε ιδιοκτησία των συγκεκριμένων περιοχών.
Ποιοι κινδυνεύουν να πληρώσουν αυξημένο ΕΝΦΙΑ
Παρά τις σημαντικές ελαφρύνσεις, δεν θα δουν όλοι οι ιδιοκτήτες μικρότερο εκκαθαριστικό το 2027.
Αυξημένη επιβάρυνση ενδέχεται να προκύψει για όσους απέκτησαν επιπλέον ακίνητη περιουσία μέσα στο 2026, είτε μέσω αγοράς είτε μέσω δωρεάς, γονικής παροχής ή κληρονομιάς.
Η προσθήκη νέων περιουσιακών στοιχείων μπορεί να αυξήσει τη συνολική αντικειμενική αξία της ακίνητης περιουσίας και, κατά συνέπεια, τον φόρο που θα κληθούν να καταβάλουν.
Η βασική διευκρίνιση για τις απαλλαγές
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από τους ιδιοκτήτες που διαθέτουν περισσότερα από ένα ακίνητα σε μικρούς οικισμούς.
Η απαλλαγή που προβλέπεται για την κύρια κατοικία δεν σημαίνει ότι ο φορολογούμενος απαλλάσσεται αυτομάτως από τον ΕΝΦΙΑ για εξοχικές κατοικίες, οικόπεδα ή άλλες ιδιοκτησίες που βρίσκονται στην κατοχή του.
Επομένως, πριν από την έκδοση των εκκαθαριστικών του 2027, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να εξετάσουν προσεκτικά εάν πληρούν τις προϋποθέσεις κάθε επιμέρους ρύθμισης.

