Κώστας Σαμαράς
Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για εκατομμύρια πολίτες και επιχειρήσεις που έχουν οφειλές προς το Δημόσιο, τις τράπεζες και άλλους φορείς, καθώς προχωρά η εφαρμογή του νέου πλαισίου πιστοληπτικής αξιολόγησης.
Στόχος της μεταρρύθμισης είναι να υπάρχει μια συνολική εικόνα της οικονομικής συμπεριφοράς κάθε οφειλέτη, ώστε να διευκολύνονται οι αποφάσεις για δανεισμό, ρυθμίσεις οφειλών και άλλες οικονομικές συναλλαγές.
Το νέο σύστημα έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά με τα υφιστάμενα εργαλεία αξιολόγησης, συγκεντρώνοντας στοιχεία από το Δημόσιο και το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Με αυτόν τον τρόπο, η οικονομική εικόνα κάθε φυσικού ή νομικού προσώπου αποτυπώνεται με μεγαλύτερη ακρίβεια, ενώ οι αρμόδιοι φορείς μπορούν να αξιολογούν καλύτερα την πιστοληπτική του ικανότητα.
Ένα ενιαίο προφίλ για κάθε οφειλέτη
Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου βασίζεται στη δημιουργία ενός ενιαίου πιστοληπτικού προφίλ για κάθε πολίτη ή επιχείρηση. Στην αξιολόγηση λαμβάνονται υπόψη στοιχεία όπως η συνέπεια στις πληρωμές, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές, οι ρυθμίσεις που τηρούνται ή έχουν χαθεί, καθώς και η συνολική οικονομική συμπεριφορά απέναντι στο Δημόσιο και το τραπεζικό σύστημα.
Η βαθμολογία αυτή δεν αποτελεί από μόνη της απόφαση για τη χορήγηση ενός δανείου ή μιας ρύθμισης, ωστόσο λειτουργεί ως σημαντικό εργαλείο αξιολόγησης για τράπεζες, δημόσιους φορείς και οργανισμούς που εξετάζουν αιτήματα χρηματοδότησης ή διακανονισμού οφειλών.
Τι αλλάζει για όσους έχουν χρέη
Για όσους διατηρούν ληξιπρόθεσμες οφειλές, η οικονομική τους εικόνα θα αποτυπώνεται πλέον πιο ολοκληρωμένα. Αντίστοιχα, όσοι εξυπηρετούν κανονικά τις υποχρεώσεις τους ή τηρούν με συνέπεια τις ρυθμίσεις που έχουν συμφωνήσει, μπορούν να εμφανίζουν καλύτερη πιστοληπτική εικόνα.
Το νέο σύστημα δεν δημιουργεί νέες οφειλές ούτε επιβάλλει αυτόματα κυρώσεις. Ωστόσο, η συνολική αξιολόγηση μπορεί να επηρεάζει αποφάσεις που σχετίζονται με τη χορήγηση νέων δανείων, την αναχρηματοδότηση υφιστάμενων υποχρεώσεων ή την αξιολόγηση αιτημάτων για ρυθμίσεις.
Ποια στοιχεία συγκεντρώνονται
Η βάση δεδομένων περιλαμβάνει πληροφορίες που αφορούν:
- το ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών,
- τις ενεργές και παλαιότερες ρυθμίσεις,
- τις καταβολές που πραγματοποιούνται,
- τα υπόλοιπα των οφειλών,
- στοιχεία σχετικά με προσαυξήσεις και επιβαρύνσεις,
- πληροφορίες για διαδικασίες αναγκαστικής είσπραξης, όπου αυτές υπάρχουν.
Οι δημόσιοι φορείς υποχρεούνται να ενημερώνουν τα στοιχεία σε τακτική βάση, ώστε η εικόνα που διαμορφώνεται να είναι όσο το δυνατόν πιο επίκαιρη.
Συνεργασία με το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων
Παράλληλα λειτουργεί πλέον και το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων της Τράπεζας της Ελλάδος, στο οποίο καταγράφεται το ιστορικό των τραπεζικών δανείων και της εξυπηρέτησής τους.
Οι δύο μηχανισμοί έχουν διαφορετικό ρόλο αλλά συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον. Το Κεντρικό Μητρώο καταγράφει τα δεδομένα των πιστώσεων, ενώ το νέο σύστημα πιστοληπτικής αξιολόγησης επεξεργάζεται πληροφορίες που σχετίζονται και με τις υποχρεώσεις προς το Δημόσιο, διαμορφώνοντας μια συνολικότερη εικόνα της οικονομικής συμπεριφοράς.
Στόχος η μείωση του ιδιωτικού χρέους
Το συνολικό ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα εξακολουθεί να παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, περιλαμβάνοντας οφειλές προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η λειτουργία του νέου πλαισίου θα συμβάλει στη βελτίωση της κουλτούρας πληρωμών, στον περιορισμό των στρατηγικών κακοπληρωτών και στη δημιουργία πιο αξιόπιστων δεδομένων για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας πολιτών και επιχειρήσεων.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι θα διευκολυνθεί η λήψη πιο εξατομικευμένων αποφάσεων σχετικά με ρυθμίσεις οφειλών και χρηματοδοτήσεις, καθώς οι πιστωτές θα διαθέτουν πληρέστερη εικόνα της οικονομικής κατάστασης κάθε ενδιαφερόμενου.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η συνέπεια στις πληρωμές, η τήρηση των ρυθμίσεων και η έγκαιρη εξυπηρέτηση των υποχρεώσεων αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία στο νέο περιβάλλον. Όσο πιο συνεπής είναι ένας οφειλέτης στις οικονομικές του υποχρεώσεις, τόσο καλύτερη μπορεί να είναι η συνολική εικόνα που διαμορφώνεται για την πιστοληπτική του συμπεριφορά.
Για τον λόγο αυτό, όσοι έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές καλούνται να εξετάζουν έγκαιρα τις διαθέσιμες δυνατότητες ρύθμισης, καθώς η διατήρηση ενεργών και σωστά εξυπηρετούμενων διακανονισμών μπορεί να αποδειχθεί σημαντική για μελλοντικές οικονομικές συναλλαγές.
Αν το θέλεις σε πιο «ειδησεογραφικό» ύφος ή πιο clickbait (όπως τα μεγάλα ενημερωτικά sites), μπορώ να το προσαρμόσω χωρίς να αλλοιωθούν τα πραγματικά δεδομένα.
