Κώστας Σαμαράς
Γιώργος Μαζωνάκης: Νέα ανατροπή με τρίτη ουσία στις τοξικολογικές – Το ενδεχόμενο «τοξικού θανάτου» και τα ερωτήματα για τους γιατρούς
Νέες αποκαλύψεις έρχονται να προστεθούν στην υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη, περισσότερο από έναν μήνα μετά την ξαφνική απώλεια του δημοφιλούς τραγουδιστή.
Τα τελευταία ευρήματα των τοξικολογικών εξετάσεων δημιουργούν νέα δεδομένα για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ο καλλιτέχνης έχασε τη ζωή του, ενώ οι αρμόδιες Αρχές συνεχίζουν να εξετάζουν τις ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν στο ιδιωτικό ιατρείο του Κολωνακίου.
Ο Γιώργος Μαζωνάκης έφυγε από τη ζωή την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια διαδικασίας πλασμαφαίρεσης στην οποία υποβαλλόταν σε ιατρείο της οδού Καρνεάδου. Έκτοτε, η δικαστική και αστυνομική έρευνα επικεντρώνεται τόσο στις συνθήκες διεξαγωγής της ιατρικής πράξης όσο και στον ρόλο των προσώπων που βρίσκονταν στον χώρο εκείνο το μεσημέρι.
Αρχικά, ο θάνατος του τραγουδιστή συνδέθηκε με καρδιακή ανακοπή. Ωστόσο, η διερεύνηση της ακριβούς αιτίας θανάτου συνεχίζεται, με τις τοξικολογικές εξετάσεις να αποκτούν καθοριστική σημασία.
Τα πρώτα αποτελέσματα έδειξαν την παρουσία δύο ισχυρών φαρμακευτικών ουσιών με κατασταλτική δράση, της προποφόλης και της μιδαζολάμης. Ο συνδυασμός τους μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να προκαλέσει σοβαρή καταστολή της αναπνευστικής λειτουργίας, γεγονός που εξετάζεται στο πλαίσιο της έρευνας.
Το ενδεχόμενο «τοξικού θανάτου» και η τρίτη ουσία που εντοπίστηκε
Μια ακόμη σημαντική πληροφορία παρουσιάστηκε τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου μέσα από την εκπομπή «Live News» του MEGA.
Σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, εκτός από την προποφόλη και τη μιδαζολάμη, στον οργανισμό του Γιώργου Μαζωνάκη φέρεται να ανιχνεύθηκε και τρίτη ουσία. Πρόκειται για τη φλουμαζενίλη, η οποία κυκλοφορεί με την εμπορική ονομασία Anexate.
Η συγκεκριμένη ουσία χρησιμοποιείται ως ειδικό αντίδοτο για την αναστροφή της δράσης των βενζοδιαζεπινών, στις οποίες ανήκει και η μιδαζολάμη.
Η παρουσία της δημιουργεί ερωτήματα για το εάν επιχειρήθηκε να αντιμετωπιστεί υπερβολική καταστολή του τραγουδιστή ή να αποκατασταθεί το επίπεδο συνείδησής του. Από μόνη της, πάντως, δεν αποδεικνύει τις ακριβείς συνθήκες χορήγησης ούτε επιβεβαιώνει ότι είχε προηγηθεί υπερδοσολογία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν πλέον τα αποτελέσματα της ποσοτικής τοξικολογικής ανάλυσης, τα οποία αναμένουν οι Αρχές. Μέσα από αυτά θα επιχειρηθεί να προσδιοριστούν οι συγκεντρώσεις των φαρμακευτικών ουσιών στον οργανισμό του καλλιτέχνη.
Το βασικό ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί εάν οι ποσότητες που εντοπίστηκαν μπορούσαν να προκαλέσουν θανατηφόρες επιπλοκές, εάν υπήρξε επικίνδυνη αλληλεπίδραση μεταξύ των φαρμάκων ή εάν η κατάσταση συνδέεται και με την ιατρική διαδικασία της πλασμαφαίρεσης.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και το ενδεχόμενο ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη να χαρακτηριστεί «τοξικός θάνατος».
Ο συγκεκριμένος όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει περιπτώσεις στις οποίες ο θάνατος προκαλείται από την τοξική επίδραση χημικών ή φαρμακευτικών ουσιών, είτε λόγω της συγκέντρωσής τους στον οργανισμό είτε εξαιτίας της συνδυασμένης δράσης τους. Μια τέτοια επίδραση μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή καταστολή ζωτικών λειτουργιών και τελικά σε θανατηφόρες επιπλοκές.
Προς το παρόν, ωστόσο, πρόκειται για ενδεχόμενο που πρέπει να διερευνηθεί και όχι για οριστικό ιατροδικαστικό συμπέρασμα.
Οι δύο κατασταλτικές ουσίες και οι αναζητήσεις της γιατρού μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης
Η προποφόλη και η μιδαζολάμη αποτελούν φαρμακευτικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σε διάφορες ιατρικές πράξεις για την πρόκληση αναισθησίας ή καταστολής.
Η παρουσία τους στον οργανισμό του Γιώργου Μαζωνάκη έχει στρέψει την προσοχή των ερευνητών στις συνθήκες υπό τις οποίες φέρονται να χορηγήθηκαν, αλλά και στο κατά πόσο η χρήση τους ήταν αναγκαία για τη συγκεκριμένη διαδικασία.
Οι πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί ενισχύουν την εκτίμηση ότι ο τραγουδιστής είχε υποβληθεί σε φαρμακευτική καταστολή, γνωστή και ως «μέθη», κατά τη διάρκεια της πλασμαφαίρεσης.
Παράλληλα, ένα ακόμη στοιχείο που εξετάζεται αφορά τις ψηφιακές αναζητήσεις της 56χρονης γιατρού, η οποία βρίσκεται μεταξύ των κατηγορουμένων.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά για την άρση του απορρήτου, η γιατρός φέρεται να είχε χρησιμοποιήσει εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης, αναζητώντας πληροφορίες σχετικά με την προποφόλη και τη μιδαζολάμη, αλλά και για την ύπαρξη κατάλληλου αντιδότου.
Οι συγκεκριμένες αναζητήσεις αξιολογούνται σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες ενδείξεις, προκειμένου να διαπιστωθεί πότε πραγματοποιήθηκαν, ποιος ήταν ο σκοπός τους και πώς συνδέονται με τις ενέργειες που ακολούθησαν στο ιατρείο.
Οι Αρχές καλούνται ακόμη να εξακριβώσουν ποιος αποφάσισε τη χορήγηση των ουσιών, για ποιον λόγο χρησιμοποιήθηκαν και εάν υπήρχε η απαραίτητη ιατρική ένδειξη για την καταστολή του ασθενούς.
Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης η απολογία της κατηγορούμενης γιατρού, η οποία υποστήριξε ότι είχε πραγματοποιήσει πλασμαφαίρεση με μέθη ακόμη και στην ίδια της την κόρη.
Η 19χρονη φέρεται να επιβεβαίωσε ότι είχε υποβληθεί σε πλασμαφαίρεση από τη μητέρα της, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι επιβεβαίωσε απαραίτητα όλες τις λεπτομέρειες σχετικά με τη χορήγηση κατασταλτικών φαρμάκων.
Την ίδια ώρα, έχουν διατυπωθεί εκτιμήσεις ότι η συγκεκριμένη αναφορά από την πλευρά της γιατρού ενδέχεται να αποσκοπεί στην υποστήριξη της υπερασπιστικής της θέσης, προκειμένου να αμφισβητηθεί ενδεχόμενος δόλος.
Οι εκτιμήσεις αυτές, ωστόσο, δεν αποτελούν διαπιστωμένα γεγονότα και θα αξιολογηθούν από τη Δικαιοσύνη σε συνδυασμό με το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων.
Τι είναι το Anexate και πώς λειτουργεί στον ανθρώπινο οργανισμό
Το Anexate είναι φαρμακευτικό σκεύασμα που περιέχει τη δραστική ουσία φλουμαζενίλη.
Η λειτουργία του βασίζεται στην αναστολή της δράσης των βενζοδιαζεπινών στους αντίστοιχους υποδοχείς του εγκεφάλου. Με απλά λόγια, μπορεί να λειτουργήσει ως ένας είδος «διακόπτη», περιορίζοντας ή αναστρέφοντας συγκεκριμένες κατασταλτικές επιδράσεις αυτής της κατηγορίας φαρμάκων.
Η φλουμαζενίλη χρησιμοποιείται κυρίως σε δύο περιπτώσεις.
Αντιμετώπιση υπερδοσολογίας ή δηλητηρίασης: Μπορεί να χορηγηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις ασθενών που έχουν λάβει υπερβολική ποσότητα βενζοδιαζεπινών, όπως ορισμένα ηρεμιστικά και υπνωτικά φάρμακα. Σκοπός είναι η αναστροφή της καταστολής, εφόσον η χορήγηση κρίνεται ιατρικά κατάλληλη.
Επαναφορά μετά από ιατρική καταστολή: Χρησιμοποιείται επίσης για την αναστροφή της δράσης βενζοδιαζεπινών που έχουν χορηγηθεί στο πλαίσιο χειρουργικών επεμβάσεων ή διαγνωστικών εξετάσεων, όπως η γαστροσκόπηση και η κολονοσκόπηση.
Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να συμβάλει στην ταχύτερη αφύπνιση του ασθενούς μετά τη φαρμακευτική καταστολή.
Ωστόσο, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η φλουμαζενίλη δεν αποτελεί αντίδοτο για την προποφόλη. Η συγκεκριμένη ουσία δεν διαθέτει ειδικό αντίδοτο και η αντιμετώπιση σοβαρών επιπλοκών από τη χρήση της απαιτεί υποστήριξη των ζωτικών λειτουργιών από εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό.
Οι κίνδυνοι και οι πιθανές παρενέργειες του Anexate
Παρότι το Anexate χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων επιδράσεων των βενζοδιαζεπινών, η χορήγησή του δεν είναι απαλλαγμένη από κινδύνους.
Αντίθετα, απαιτεί προσεκτική ιατρική αξιολόγηση και συνεχή παρακολούθηση της κατάστασης του ασθενούς.
Επιληπτικές κρίσεις και σπασμοί
Μία από τις σοβαρότερες επιπλοκές που μπορούν να εμφανιστούν είναι η πρόκληση επιληπτικών κρίσεων.
Ο κίνδυνος είναι αυξημένος σε ορισμένους ασθενείς που χρησιμοποιούν βενζοδιαζεπίνες για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς και σε περιπτώσεις μικτής δηλητηρίασης, όταν έχουν ληφθεί ταυτόχρονα άλλες φαρμακευτικές ουσίες, όπως συγκεκριμένα αντικαταθλιπτικά.
Οξύ σύνδρομο στέρησης
Η ταχεία αναστροφή της δράσης των βενζοδιαζεπινών μπορεί να προκαλέσει απότομα συμπτώματα στέρησης σε άτομα που έχουν αναπτύξει σωματική εξάρτηση από αυτές.
Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονα και να απαιτούν άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Επανεμφάνιση της καταστολής
Ένας ακόμη σημαντικός κίνδυνος είναι η υποτροπή της υπνηλίας ή της καταστολής μετά την αρχική αφύπνιση.
Η διάρκεια δράσης της φλουμαζενίλης είναι συχνά μικρότερη από εκείνη πολλών βενζοδιαζεπινών. Αυτό σημαίνει ότι ένας ασθενής ενδέχεται αρχικά να ανακτήσει τις αισθήσεις του και αργότερα να παρουσιάσει εκ νέου σοβαρή υπνηλία ή αναπνευστική καταστολή.
Η δράση του Anexate μπορεί να διαρκεί περίπου μία ώρα, ανάλογα με τη δόση και τις συνθήκες χορήγησης, γι’ αυτό και απαιτείται παρακολούθηση για ενδεχόμενη επανεμφάνιση των συμπτωμάτων.
Ψυχολογικές και συμπεριφορικές αντιδράσεις
Μετά τη χορήγηση της ουσίας μπορεί να παρουσιαστούν έντονο άγχος, κρίσεις πανικού, διέγερση, συναισθηματική αστάθεια ή κλάμα, ιδιαίτερα όταν η αφύπνιση είναι απότομη.
Σωματικές παρενέργειες
Στις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνονται η ναυτία, ο εμετός, οι ταχυκαρδίες, το αίσθημα παλμών, οι εξάψεις και η αυξημένη εφίδρωση.
Νευρολογικές αντιδράσεις
Είναι επίσης πιθανό να εμφανιστούν τρόμος, ζάλη και πονοκέφαλος, ενώ σε σοβαρότερες περιπτώσεις ενδέχεται να προκληθούν σπασμοί.
Αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης
Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να παρουσιάσουν τοπικό ερεθισμό ή πόνο στην περιοχή όπου πραγματοποιήθηκε η ένεση.
Οι άτυπες ονομασίες του Anexate στην ιατρική πράξη
Η φλουμαζενίλη συνδέεται και με ορισμένες ανεπίσημες εκφράσεις που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν τη λειτουργία της σε χώρους παροχής ιατρικής φροντίδας.
Μία από αυτές είναι η φράση «Το Narcan των βενζοδιαζεπινών» (The Narcan of benzos).
Η συγκεκριμένη παρομοίωση προκύπτει από τη σύγκριση του Anexate με το Narcan, δηλαδή τη ναλοξόνη, που χρησιμοποιείται για την αναστροφή της δράσης οπιοειδών, όπως η μορφίνη και η ηρωίνη.
Με αντίστοιχη λογική, το Anexate δρα ως ανταγωνιστής των βενζοδιαζεπινών, στις οποίες ανήκουν φάρμακα όπως τα Xanax, Stedon και Lexotanil.
Παρότι τα δύο αντίδοτα έχουν διαφορετικούς φαρμακολογικούς στόχους, η συγκεκριμένη παρομοίωση χρησιμοποιείται για την απλούστερη περιγραφή του ρόλου τους.
Μια δεύτερη ανεπίσημη ονομασία είναι το «Ξυπνητήρι».
Ο όρος παραπέμπει στην ικανότητα της φλουμαζενίλης να αναστρέφει γρήγορα την καταστολή από βενζοδιαζεπίνες, με αποτελέσματα που μπορεί να γίνουν εμφανή μέσα σε ένα έως δύο λεπτά μετά την ενδοφλέβια χορήγηση.
Έτσι, σε περιβάλλοντα χειρουργείου ή ανάνηψης, η ουσία μπορεί να περιγραφεί μεταφορικά ως το φάρμακο που βοηθά τον ασθενή να «ξυπνήσει» μετά από καταστολή με μιδαζολάμη, γνωστή και με την εμπορική ονομασία Dormicum.
Τέλος, η φλουμαζενίλη έχει συνδεθεί ιστορικά και με το λεγόμενο «Κοκτέιλ του Κώματος» (Coma Cocktail).
Πρόκειται για έναν παλαιότερο όρο της επείγουσας ιατρικής, ο οποίος περιέγραφε τη χορήγηση διαφορετικών ουσιών σε ασθενείς που προσέρχονταν σε κατάσταση κώματος άγνωστης αιτιολογίας.
Στο συγκεκριμένο σχήμα μπορούσαν να περιλαμβάνονται η γλυκόζη, η θειαμίνη, η ναλοξόνη και η φλουμαζενίλη, με στόχο την αντιμετώπιση ορισμένων δυνητικά αναστρέψιμων αιτιών απώλειας συνείδησης.
Η πρακτική της αδιάκριτης χορήγησης αυτών των ουσιών δεν αποτελεί πλέον ενδεδειγμένη γενική προσέγγιση, καθώς η χρήση κάθε φαρμάκου πρέπει να βασίζεται στα κλινικά δεδομένα και στους αντίστοιχους κινδύνους.
