Κώστας Σαμαράς
Ο Κώστας Πάσσαρης δεν είναι απλώς ένας κρατούμενος· είναι το όνομα που έγινε συνώνυμο της ανεξέλεγκτης βίας, της εκδίκησης και της απόλυτης παρανομίας στην Ελλάδα των αρχών της δεκαετίας του 2000.
Με ένα «βιογραφικό» που περιλαμβάνει ανθρωποκτονίες, ληστείες και κινηματογραφικές αποδράσεις, ο Πάσσαρης παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις πιο σκοτεινές φιγούρες των ελληνικών εγκληματολογικών χρονικών. Το κανάλι «Delines» παρουσιάζει ένα εξαντλητικό case study για τον άνθρωπο που παραβίασε σχεδόν όλους τους νόμους, ανθρώπινους και θείους.
Τα πρώτα χρόνια: Από το αναμορφωτήριο στο «αγρίμι» της παρανομίας
Γεννημένος στην Αθήνα το 1975, ο Πάσσαρης μεγάλωσε σε μια γειτονιά της Καλλιθέας υπό δύσκολες συνθήκες, καθώς η μητέρα του τον εγκατέλειψε σε ηλικία τεσσάρων ετών. Η παραβατική του συμπεριφορά ξεκίνησε νωρίς, με τις πρώτες κλοπές στα 15 του χρόνια να τον οδηγούν στο αναμορφωτήριο. Όπως περιγράφεται, ο Πάσσαρης εξελίχθηκε γρήγορα σε ένα «αγρίμι» της παρανομίας, περνώντας από τις απλές κλοπές σε ένοπλες ληστείες.
Η θητεία του στον στρατό δεν τον «συνέτισε», καθώς συνέχισε τις κλοπές ακόμα και εντός στρατοπέδου, ενώ η πρώτη του απόδραση σημειώθηκε κατά τη διάρκεια άδειας από τις στρατιωτικές φυλακές Αυλώνα. Στις φυλακές Κασσάνδρας γνώρισε τον Ρουμάνο συνεργό του, Νικολάε Γκορέα, με τον οποίο αργότερα σχημάτισε τη διαβόητη συμμορία που αιματοκύλισε την Αθήνα.
2000-2001: Η κορύφωση της δράσης και η αιματοβαμμένη απόδραση
Η δράση του Πάσσαρη κορυφώθηκε τη διετία 2000-2001. Μετά από μια σειρά ληστειών, μια τυχαία εμπλοκή με την αστυνομία στην πλατεία Βάθης οδήγησε σε ανταλλαγή πυροβολισμών και τον θάνατο ενός συνεργού του. Ο Πάσσαρης, ορκισμένος εχθρός των αστυνομικών, απείλησε δημόσια με αντίποινα: «Θα σκοτώσω τρεις μπάτσους», δήλωσε.
Η πιο μελανή σελίδα γράφτηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2001. Κατά τη μεταγωγή του στο νοσοκομείο «Γεννηματάς», προσποιούμενος επιληπτικές κρίσεις, ο Πάσσαρης κατάφερε να βγάλει ένα κρυμμένο όπλο και να εκτελέσει εν ψυχρώ τους αστυνομικούς Διονύσιο Αλεβιζόπουλο και Αθανάσιο Δρακόπουλο. Παρά τις χειροπέδες, πυροβόλησε επτά φορές, τραυμάτισε έναν σωφρονιστικό υπάλληλο και διέφυγε κινηματογραφικά, αναγκάζοντας έναν οδηγό να τον φυγαδεύσει από το νοσοκομείο.
Η καταδίωξη, η Ρουμανία και το «πρόσωπο» της μετάνοιας
Μετά την απόδραση, ο Πάσσαρης έγινε ο υπ’ αριθμόν ένα καταζητούμενος. Σκοτώνει μια 22χρονη ιερόδουλη στο Τροκαντερό και πραγματοποιεί ληστείες, ενώ καταφέρνει να ξεφύγει από μια γιγαντιαία επιχείρηση των ΕΚΑΜ στον Νέο Κόσμο, πυροβολώντας τους αστυνομικούς και πετώντας μια χειροβομβίδα. Τελικά, καταφεύγει στη Ρουμανία, όπου συνεχίζει την εγκληματική του δράση μέχρι τη σύλληψή του στο Βουκουρέστι, μετά από μια διπλή δολοφονία σε ανταλλακτήριο συναλλάγματος.
Η δικαίωση από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
Ο Κώστας Πάσσαρης, ο οποίος εκτίει την ποινή του στις φυλακές της Ρουμανίας, προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καταγγέλλοντας τις απάνθρωπες συνθήκες που βίωσε τα πρώτα χρόνια του εγκλεισμού του. Σύμφωνα με τα όσα υποστήριξε:
Παρέμεινε δεμένος με αλυσίδες στο κρεβάτι του για δύο ολόκληρα χρόνια.
Στο κελί του υπήρχε αναμμένο φως μέρα και νύχτα, εμποδίζοντάς τον να κοιμηθεί ή να ηρεμήσει.
Υπέστη συστηματική κακομεταχείριση κατά τη διάρκεια της κράτησής του στη φυλακή Gherla.
Το δικαστήριο έκρινε ότι οι συνθήκες αυτές παραβίαζαν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, αναγκάζοντας τη ρουμανική κυβέρνηση να του επιδικάσει αποζημίωση ύψους 14.000 ευρώ.
Η άρνηση του συμβιβασμού για «λόγους ηθικής»
Αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι ο Πάσσαρης απέρριψε αρχικά έναν εξωδικαστικό συμβιβασμό ύψους 13.500 ευρώ που του πρότεινε το ρουμανικό κράτος. Όπως δήλωσε ο ίδιος, το ζήτημα για εκείνον δεν ήταν οικονομικό αλλά ηθικό, καθώς ήθελε να αναδειχθεί ότι οι αλυσίδες δεν ήταν μέτρο ασφαλείας αλλά «εκδικητικό μέτρο» με σκοπό να υποτάξουν τη θέλησή του.
«Η πραγματικότητα είναι ότι οι αλυσίδες δεν είναι μέτρο ασφαλείας, είναι ένα εκδικητικό μέτρο ουσιαστικά… σκοπός του είναι να σου υποτάξει τη δύναμη της θέλησης», υποστήριξε χαρακτηριστικά ο κακοποιός.
Σήμερα, ο Πάσσαρης εκτίει ποινή δις ισόβιας κάθειρξης στη φυλακή της Κραϊόβα στη Ρουμανία. Τα τελευταία χρόνια, η εικόνα του έχει αλλάξει ριζικά:
Θρησκευτική στροφή: Εμφανίζεται ως μετανοημένος, εξομολογείται τακτικά και διαβάζει πατερικά βιβλία.
Καλλιτεχνική δράση: Έχει κερδίσει βραβεία ποίησης και ζωγραφικής μέσα στη φυλακή.
Η στάση των θυμάτων: Ο γιος του δολοφονημένου αστυνομικού Αλεβιζόπουλου παραμένει δύσπιστος, χαρακτηρίζοντας τη μετάνοιά του «πονηρή» και ισχυριζόμενος ότι ο Πάσαρης παραμένει αμετανόητος.
Παρά τις αιτήσεις του να εκδοθεί στην Ελλάδα για να δικαστεί, η διαδικασία έχει «κολλήσει» για χρόνια, ενώ η ελληνική δικαιοσύνη τον έχει καταδικάσει ερήμην σε τέσσερις φορές ισόβια για τα εγκλήματα επί ελληνικού εδάφους.
