Κώστας Σαμαράς
Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην Ελλάδα. Σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική μελέτη, η νόσος είναι η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου στη χώρα, προκαλώντας δεκάδες χιλιάδες απώλειες ζωής κάθε χρόνο και σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις.
Σε παγκόσμια κλίμακα, εκτιμάται ότι το 2022 περισσότεροι από 9,7 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας κάποιας μορφής καρκίνου.
Περισσότεροι από 34.700 θάνατοι από καρκίνο στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, το 2022 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 34.729 θάνατοι που σχετίζονταν με τον καρκίνο, γεγονός που αντιστοιχεί σε περίπου 95 θανάτους κάθε ημέρα.
Οι άνδρες αντιπροσώπευαν το μεγαλύτερο ποσοστό των θανάτων, καθώς περίπου το 59% των περιστατικών αφορούσε τον ανδρικό πληθυσμό.
Παράλληλα, η θνησιμότητα από καρκίνο στην Ελλάδα εμφανίζεται υψηλότερη από τον μέσο όρο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συγκεκριμένα, στη χώρα μας καταγράφονται 308 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην ΕΕ-27 ανέρχεται στους 289 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους.
Ποιοι τύποι καρκίνου προκαλούν τις περισσότερες απώλειες
Η έρευνα ανέδειξε ότι το μεγαλύτερο βάρος σε πρόωρους θανάτους και χαμένα έτη ζωής αποδίδεται σε συγκεκριμένες μορφές καρκίνου.
Στις πρώτες θέσεις βρίσκονται:
- ο καρκίνος του πνεύμονα,
- ο καρκίνος του παχέος εντέρου,
- ο καρκίνος του μαστού.
Για τους άνδρες, οι σημαντικότεροι τύποι καρκίνου ήταν εκείνοι του πνεύμονα, του παχέος εντέρου και του προστάτη, ενώ στις γυναίκες κυριάρχησαν ο καρκίνος του μαστού, του πνεύμονα και του παχέος εντέρου.
Τα χαμένα χρόνια ζωής και το οικονομικό αποτύπωμα
Η μελέτη υπολόγισε ότι οι θάνατοι από καρκίνο συνδέθηκαν με την απώλεια περίπου 647.000 ετών ζωής, δηλαδή ετών που οι ασθενείς θα μπορούσαν να είχαν ζήσει υπό διαφορετικές συνθήκες.
Ο μέσος όρος των χαμένων ετών ζωής ανά θάνατο υπολογίστηκε σε περίπου 19 χρόνια, στοιχείο που αναδεικνύει το σημαντικό κοινωνικό αποτύπωμα της νόσου.
Παράλληλα, οι πρόωροι θάνατοι οδήγησαν στην απώλεια σχεδόν 40.000 ετών παραγωγικής εργασίας, με το οικονομικό κόστος αυτής της απώλειας να εκτιμάται σε περίπου 743 εκατομμύρια ευρώ.
Εάν προστεθεί και το άμεσο κόστος της διάγνωσης, θεραπείας και συνολικής διαχείρισης του καρκίνου, η συνολική οικονομική επιβάρυνση υπολογίζεται σε περίπου 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε σημαντικό ποσοστό του ελληνικού ΑΕΠ.
Η πρόληψη μπορεί να μειώσει σημαντικά το βάρος της νόσου
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι σημαντικό μέρος του φορτίου του καρκίνου μπορεί να περιοριστεί μέσω της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης.
Μεταξύ των βασικών παρεμβάσεων που προτείνονται περιλαμβάνονται:
- η μείωση του καπνίσματος,
- η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας,
- ο εμβολιασμός κατά του HPV,
- η συμμετοχή σε προγράμματα προληπτικού ελέγχου,
- η έγκαιρη διάγνωση και άμεση έναρξη θεραπείας.
Παράλληλα, η λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην ακριβέστερη καταγραφή των περιστατικών και στη διαμόρφωση αποτελεσματικότερων πολιτικών δημόσιας υγείας τα επόμενα χρόνια.
