Κώστας Σαμαράς
Μειώνεται από το 25% στο 10% η παρακράτηση στις συντάξεις για την επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως από τον ΕΦΚΑ.
Ωστόσο, η νέα ρύθμιση δεν αφορά όλους τους συνταξιούχους, καθώς όσοι έχουν παλαιότερες οφειλές θα συνεχίσουν να επιβαρύνονται με παρακράτηση 25% μέχρι την πλήρη εξόφλησή τους.
Σύμφωνα με το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις» του «Ελεύθερου Τύπου», η αλλαγή προβλέπεται στο άρθρο 43 του νόμου 5316/2026 και εφαρμόζεται στις περιπτώσεις αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών που καταλογίστηκαν ή θα καταλογιστούν μετά τις 6 Ιουλίου 2026.
Στις συγκεκριμένες παροχές περιλαμβάνονται επιδόματα συζύγου και τέκνων, επιπλέον ποσά συντάξεων που καταβλήθηκαν λόγω λανθασμένων υπολογισμών, καθώς και διαφορές μεταξύ αρχικών και επανυπολογισμένων συντάξεων.
Οι διευκρινίσεις για την εφαρμογή της νέας διάταξης περιλαμβάνονται σε εγκύκλιο της Γενικής Διεύθυνσης Κύριας Ασφάλισης, την οποία δημοσιοποίησε το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης στη Διαύγεια στις 13 Οκτωβρίου.
Ποιοι εξαιρούνται από τη μείωση
Η μείωση της παρακράτησης στο 10% δεν έχει αναδρομική ισχύ. Αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι με οφειλές που είχαν καταλογιστεί πριν από τις 6 Ιουλίου 2026 θα εξακολουθήσουν να έχουν παρακράτηση 25% της σύνταξής τους.
Αντίθετα, για τις οφειλές που καταλογίστηκαν μετά την ημερομηνία αυτή, η παρακράτηση περιορίζεται στο 10%.
Καθοριστικό στοιχείο, επομένως, είναι ο χρόνος καταλογισμού της οφειλής και όχι απλώς η περίοδος κατά την οποία ο συνταξιούχος εισέπραξε τα ποσά.
Τι ισχύει για όσους έχουν παλιές και νέες οφειλές
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τους συνταξιούχους που έχουν οφειλές τόσο πριν όσο και μετά την εφαρμογή του νέου νόμου.
Στις περιπτώσεις αυτές δεν θα γίνεται ταυτόχρονη παρακράτηση 35%, δηλαδή 25% για την παλιά οφειλή και επιπλέον 10% για τη νέα. Αντίθετα, θα προηγείται η εξόφληση της παλαιότερης οφειλής με παρακράτηση 25%.
Μόλις ολοκληρωθεί η αποπληρωμή της, θα ξεκινά η παρακράτηση 10% για τη νεότερη οφειλή. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η πρόσθετη μηνιαία επιβάρυνση των συνταξιούχων.
Παράδειγμα με σύνταξη 1.200 ευρώ
Συνταξιούχος που λαμβάνει μηνιαία σύνταξη 1.200 ευρώ και οφείλει στον ΕΦΚΑ 5.000 ευρώ από αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές θα έχει διαφορετική παρακράτηση ανάλογα με τον χρόνο καταλογισμού της οφειλής.
Εάν η οφειλή καταλογίστηκε μετά τις 6 Ιουλίου 2026, θα του παρακρατούνται 120 ευρώ τον μήνα, δηλαδή το 10% της σύνταξης.
Εάν είχε καταλογιστεί πριν από την ημερομηνία αυτή, η παρακράτηση θα ήταν 300 ευρώ μηνιαίως, δηλαδή 25%.
Στην περίπτωση που τα 2.500 ευρώ αποτελούν παλιά οφειλή και τα υπόλοιπα 2.500 ευρώ νέα, ο συνταξιούχος θα εξοφλήσει πρώτα την παλαιότερη με παρακράτηση 300 ευρώ τον μήνα.
Στη συνέχεια θα αρχίσει η παρακράτηση των 120 ευρώ για τη νεότερη οφειλή. Έτσι, δεν θα επιβαρυνθεί με ταυτόχρονη παρακράτηση 420 ευρώ, που θα αντιστοιχούσε στο 35% της σύνταξής του.
Πότε παραγράφονται οι οφειλές
Οι αξιώσεις του ΕΦΚΑ για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών υπόκεινται σε 20ετή παραγραφή.
Μέσα στο διάστημα αυτό μπορούν να αναζητηθούν ποσά από επιδόματα ή συντάξεις που καταβλήθηκαν χωρίς να τα δικαιούνται οι συνταξιούχοι, ακόμη και όταν η καταβολή οφείλεται σε λάθη των υπηρεσιών.
Ωστόσο, ιδιαίτερη σημασία έχει η απόφαση 2137/2024 του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία θέτει περιορισμούς στην αναζήτηση τέτοιων ποσών όταν έχουν προκύψει από λάθη των υπηρεσιών και δεν υπάρχει δόλος από την πλευρά του ασφαλισμένου.
Η νέα διάταξη μειώνει τη μηνιαία παρακράτηση για τις νεότερες οφειλές, διατηρώντας όμως το προηγούμενο ποσοστό για όσες είχαν καταλογιστεί πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου.
