Πέγκυ Σκουλού
Εορτολόγιο 26 Οκτωβρίου: Μεγάλη γιορτή σήμερα για την Ορθοδοξία – Ποιοι γιορτάζουν του Αγίου Δημητρίου
Σήμερα Δευτέρα, 26 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη των Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου, Αγίου Γλύκωνος μαρτύρου, Αγίας Λεπτίνας μάρτυρος, Αγίου Λούππου.
Ποιοι Γιορτάζουν σήμερα
Δημήτριος, Δημήτρης, Δημητρός, Δημητράκης, Δήμος, Μίμης, Τζίμης, Μήτσος, Τζιμάκος, Μητσάκος, Μήτρος, Ντέμης, Ντίμης, Δήμητρα, Δημητρούλα, Μιμή, Μιμίκα, Δημητρία, Ντίμι, Ντέμη.
Γλύκων, Γλυκός.
Λέπτινος, Λεπτίνα.
Λούππος, Λούππης.
Κυπαρισσία, Παρεσίνα, Παρεσσία, Παρέσια, Παρέσσα.
Ο Άγιος Δημήτριος
Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε περί το 280 – 284 μ.Χ. και μαρτύρησε επί των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού το 303 μ.Χ. ή το 305 μ.Χ. ή (το πιο πιθανό) το 306 μ.Χ.
Ο Δημήτριος ήταν γόνος αριστοκρατικής οικογένειας στη Θεσσαλονίκη. Σύντομα ανελίχθηκε στις βαθμίδες του Ρωμαϊκού στρατού με αποτέλεσμα σε ηλικία 22 ετών να φέρει το βαθμό του χιλιάρχου. Ως αξιωματικός του ρωμαϊκού στρατού κάτω από τη διοίκηση του Τετράρχη (και έπειτα αυτοκράτορα) Γαλερίου Μαξιμιανού, όταν αυτοκράτορας ήταν ο Διοκλητιανός, έγινε χριστιανός και φυλακίστηκε στην Θεσσαλονίκη το 303 μ.Χ., διότι αγνόησε το διάταγμα του αυτοκράτορα Διοκλητιανού «περί αρνήσεως του χριστιανισμού». Μάλιστα λίγο νωρίτερα είχε ιδρύσει κύκλο νέων προς μελέτη της Αγίας Γραφής.
Στη φυλακή ήταν και ένας νεαρός χριστιανός ο Νέστορας, ο οποίος θα αντιμετώπιζε σε μονομαχία τον φοβερό μονομάχο της εποχής Λυαίο. Ο νεαρός χριστιανός πριν τη μονομαχία επισκέφθηκε τον Δημήτριο και ζήτησε τη βοήθειά του. Ο Άγιος Δημήτριος του έδωσε την ευχή του και το αποτέλεσμα ήταν ο Νέστορας να νικήσει το Λυαίο και να προκαλέσει την οργή του αυτοκράτορα. Διατάχθηκε τότε να θανατωθούν και οι δύο, Νέστορας και Δημήτριος.
Η Κοίμηση του Αγίου Δημητρίου – άγνωστος ζωγράφος του Χάνδακα, δεύτερο μισό του 15ου αιώνα μ.Χ.
Οι συγγραφείς εγκωμίων του Αγίου Δημητρίου, Ευστάθιος Θεσσαλονίκης, Γρηγόριος ο Παλαμάς και Δημήτριος Χρυσολωράς, αναφέρουν ότι το σώμα του Αγίου ετάφη στον τόπο του μαρτυρίου, ο δε τάφος μετεβλήθη σε βαθύ φρέαρ που ανέβλυζε μύρο, εξ ου και η προσωνυμία του Μυροβλήτου.
Στις βυζαντινές εικόνες αλλά και στη σύγχρονη αγιογραφία ο Άγιος Δημήτριος παρουσιάζεται αρκετές φορές ως καβαλάρης με κόκκινο άλογο (σε αντιδιαστολή του λευκού αλόγου του Αγίου Γεωργίου) να πατά τον άπιστο Λυαίο.
Σήμερα ο Άγιος Δημήτριος τιμάται ως πολιούχος Άγιος της Θεσσαλονίκης.
Ένα από τα πολλά θαύματα του Αγίου είναι και το εξής. Το 1823 μ.Χ. οι Τούρκοι που ήταν αμπαρωμένοι στην Ακρόπολη της Αθήνας ετοίμαζαν τα πυρομαχικά τους για να χτυπήσουν με τα κανόνια τους, τους Έλληνες που βρισκόντουσαν στον ναό του Αγίου Δημητρίου, μα ο Άγιος Δημήτριος έκανε το θαύμα του για να σωθούν οι Χριστιανοί και η πυρίτιδα έσκασε στα χέρια των Τούρκων καταστρέφοντας και τμήμα του μνημείου του Παρθενώνα. Για να θυμούνται αυτό το θαύμα, ο ναός λέγεται από τότε Άγιος Δημήτριος Λουμπαρδιάρης, από την λουμπάρδα δηλαδή το κανόνι των Τούρκων που καταστράφηκε.
Μια άγνωστη σε πολλούς πτυχή της ιστορίας του Αγίου Δημητρίου είναι ότι η γιορτή του είχε εξελιχθεί κατά τα βυζαντινά χρόνια σε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά γεγονότα της εποχής.
Από τον 10ο αιώνα, κάθε Οκτώβριο, χιλιάδες προσκυνητές και έμποροι συγκεντρώνονταν στη Θεσσαλονίκη για τα περίφημα «Δημήτρια», μια τεράστια εμποροπανήγυρη που πραγματοποιούνταν έξω από τα δυτικά τείχη της πόλης.
Σύμφωνα με το βυζαντινό έργο «Τιμαρίων» του 12ου αιώνα, στην αγορά έφταναν έμποροι ακόμη και από περιοχές πέρα από τις Άλπεις, πουλώντας υφάσματα, πολύτιμα αντικείμενα και κάθε λογής προϊόντα.
Οι εορτασμοί περιλάμβαναν επίσης θεατρικές παραστάσεις, ακροβάτες και άλλες μορφές ψυχαγωγίας. Η ιστορική αυτή παράδοση αναβίωσε το 1966 με τη δημιουργία του γνωστού πολιτιστικού φεστιβάλ «Δημήτρια», που συνεχίζεται μέχρι σήμερα στη Θεσσαλονίκη.
