Το «gamato» site που κατέβαζε όλη η Ελλάδα

Αν ανήκετε στη γενιά που έζησε την ελληνική πραγματικότητα των αρχών της δεκαετίας του 2000, η καθημερινότητα είχε έναν εντελώς διαφορετικό ρυθμό. Τότε που τα απογεύματα στις καφετέριες διαδέχονταν οι επισκέψεις στα συνοικιακά βίντεο κλαμπ για την ενοικίαση μιας ταινίας —με αντίτιμο συνήθως γύρω στα 2 ευρώ την ημέρα— ή οι επαφές με τους πλανόδιους μικροπωλητές πουλάνε πρόχειρα αντιγραμμένα DVD με τις τελευταίες κινηματογραφικές επιτυχίες.

Ήταν μια εποχή τεχνολογικής μετάβασης, όπου το διαδίκτυο έκανε τα πρώτα του αποφασιστικά βήματα, φέρνοντας στις ελληνικές οθόνες τις επαναστατικές συνδέσεις ADSL. Εκείνα ακριβώς τα χρόνια, μέσα από τα σπλάχνα του ελληνικού ίντερνετ, γεννήθηκε ένα φαινόμενο που σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή και μετατράπηκε σε θρύλο: το Gamato.

Η γέννηση ενός κολοσσού: Το «gamato.info» και η εποχή των torrents

Η ιστορία της ψηφιακής πειρατείας στη χώρα μας πέρασε από διάφορα στάδια. Αρχικά, οι χρήστες βασίζονταν σε πλατφόρμες τύπου RapidShare, όπου οι ταινίες ανέβαιναν σε συμπιεσμένα αρχεία και οι χρήστες περίμεναν με τις ώρες ή έκαναν επανεκκίνηση στα ρούτερ τους για να αλλάξουν IP και να παρακάμψουν τους περιορισμούς ταχύτητας. Σύντομα, όμως, στο προσκήνιο μπήκαν τα torrents και ο peer-to-peer διαμοιρασμός αρχείων.

Το 2006 εμφανίστηκε το gamato.info, μια πλατφόρμα που έμελλε να γίνει συνώνυμη της διαδικτυακής διασκέδασης στην Ελλάδα. Στη σελίδα αυτή διαμοιράζονταν τα πάντα: από ξένες και ελληνικές ταινίες, τηλεοπτικές σειρές, μουσική και λογισμικό, μέχρι βιντεοπαιχνίδια. Ο ιστότοπος ήταν τιρκουάζ στα διαφημιστικά banner και, για να φτάσει κανείς στον πολυπόθητο σύνδεσμο λήψης, χρειαζόταν να κλείσει αμέτρητα αναδυόμενα παράθυρα.

Στην «χρυσή» εποχή του, το gamato.info αριθμούσε περίπου 850.000 εγγεγραμμένα μέλη, συγκαταλέγοντας τον εαυτό του ανάμεσα στις 10 δημοφιλέστερες ιστοσελίδες επισκεψιμότητας σε ολόκληρη την Ελλάδα. Παρά το γεγονός ότι η πλατφόρμα διέθετε το κλασικό disclaimer αποποίησης ευθυνών —υποστηρίζοντας ότι οι διακομιστές της δεν φιλοξενούσαν τα αρχεία αλλά τα διένειμαν οι ίδιοι οι χρήστες— η βιομηχανία του θεάματος δεν έμεινε με σταυρωμένα τα χέρια.

Τον Μάρτιο του 2010, μετά από μηνύσεις δεκάδων εταιρειών παραγωγής και φορέων προστασίας πνευματικών δικαιωμάτων, οι ελληνικές Αρχές πέρασαν στην αντεπίθεση. Έγινε επιχείρηση με συλλήψεις διαχειριστών και βασικών μελών, βάζοντας προσωρινά λουκέτο στον κολοσσό. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, το κλείσιμο του gamato.info όχι μόνο δεν εξαφάνισε την πειρατεία, αλλά γέννησε μια ολόκληρη «λεγεώνα» από κλόνους και μικρότερα sites που προσπάθησαν να καλύψουν το κενό.

Η αναγέννηση ως «Gamato TV» και το online streaming

Με την πάροδο του χρόνου και την αύξηση των ταχυτήτων στο διαδίκτυο, οι συνήθειες του κοινού άλλαξαν. Οι χρήστες δεν ήθελαν πλέον να περιμένουν ώρες για να κατεβάσουν ολόκληρα αρχεία στους σκληρούς τους δίσκους· προτιμούσαν την αμεσότητα του online streaming.

Κάπως έτσι, το καλοκαίρι του 2010, γεννήθηκε η ιστοσελίδα gamatotv.org (γνωστή ευρέως απλώς ως Gamato TV). Αν και επρόκειτο για μια εντελώς διαφορετική δομή, το brand name λειτούργησε σαν μαγνήτης. Η σελίδα λειτουργούσε ως ένας τεράστιος κατάλογος, παρέχοντας συνδέσμους (links) προς εξωτερικές υπηρεσίες φιλοξενίας βίντεο, όπου οι επισκέπτες μπορούσαν να παρακολουθήσουν ταινίες και σειρές με ελληνικούς υπότιτλους εντελώς δωρεάν.

Η τεράστια επιτυχία, όμως, έκρυβε και τεράστιους κινδύνους. Η εκρηκτική αύξηση της επισκεψιμότητας και τα έσοδα από τις δωρεές των χρηστών και τις διαφημίσεις τράβηξαν μοιραία την προσοχή των διωκτικών αρχών.

Η μεγάλη αστυνομική επιχείρηση και τα αστρονομικά νούμερα

Το μεσημέρι της 15ης Οκτωβρίου 2015, η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος πραγματοποίησε συντονισμένη επιχείρηση σε Κω και Ρόδο. Συνελήφθησαν ένας 32χρονος, ο οποίος παραδέχθηκε ότι ήταν ο βασικός διαχειριστής της ιστοσελίδας, καθώς και ο αδελφός του μαζί με έναν ακόμη συνεργάτη.

Κατά τις έρευνες, αποκαλύφθηκε ότι οι δημιουργοί είχαν συστήσει εταιρεία περιορισμένης ευθύνης στη Μεγάλη Βρετανία, ενώ σε λογαριασμούς PayPal και τραπεζικούς λογαριασμούς βρέθηκαν σημαντικά ποσά, με τον βασικό ύποπτο να διατηρεί καταθέσεις χιλιάδων ευρώ.

Οι ανακοινώσεις των Αρχών μετά τη σύλληψη προκάλεσαν αίσθηση λόγω των μεγεθών που δόθηκαν στη δημοσιότητα:

• Υπολογίστηκε ότι ο ιστότοπος δεχόταν περίπου 9,3 εκατομμύρια προβολές την ημέρα.
• Η συνολική ζημιά για τους κατόχους των πνευματικών δικαιωμάτων (διαφυγόντα κέρδη υποθέτοντας ότι οι θεατές θα πλήρωναν κανονικά εισιτήρια ή συνδρομές) εκτιμήθηκε στα 465 εκατομμύρια ευρώ.
• Η ζημιά για το ελληνικό δημόσιο από διαφυγόντα έσοδα, ΦΠΑ και φόρους υπολογίστηκε στα 230 εκατομμύρια ευρώ.

Οι απολογίες και τα αντίθετα αφηγήματα

Κατά την απολογία του ενώπιον των Αρχών, ο 32χρονος κατηγορούμενος αρνήθηκε τις κακουργηματικές κατηγορίες περί πνευματικής ιδιοκτησίας κατ’ επάγγελμα και σε εμπορική κλίμακα. Υποστήριξε ότι είχε τελειώσει μόνο το δημοτικό σχολτίο λόγω βιοποριστικών δυσκολιών και ότι είχε εργαστεί σε διάφορες χειρωνακτικές δουλειές, ενώ έμαθε μόνος του να κατασκευάζει ιστοσελίδες από αγάπη για την τεχνολογία.

Επέμεινε ότι το Gamato TV λειτουργούσε αποκλειστικά ως μια απλή μηχανή αναζήτησης και ευρετήριο συνδέσμων, χωρίς να φιλοξενεί ή να αναπαράγει παράνομα βίντεο στους δικό του servers, ενώ χαρακτήρισε τα οικονομικά οφέλη ελάχιστα σε σύγκριση με τα νούμερα που παρουσίασε η αστυνομία. Μια εβδομάδα μετά τη σύλληψη, οι διαχειριστές εξέδωσαν ανακοίνωση μέσω κοινωνικών δικτύων, αμφισβητώντας ανοιχτά τα στατιστικά στοιχεία και δηλώνοντας ότι τα πραγματικά ημερήσια views κυμαίνονταν γύρω στις 250.000 και όχι στα εκατομμύρια που ανέφεραν οι Αρχές.