Κώστας Σαμαράς
Στο σκοτάδι θα βυθιστούν τμήματα της Ευρώπης στις 12 Αυγούστου, με τη Σελήνη να “σβήνει” τον Ήλιο στην πρώτη ολική έκλειψη από το 1999.
Σε τροχιά ενός εντυπωσιακού θεάματος βρίσκεται ο πλανήτης, με τη Σελήνη να παρεμβάλλεται ανάμεσα στη Γη και τον φωτεινό μας αστέρα την Τετάρτη (12/08), προκαλώντας μια εντυπωσιακή ολική ηλιακή έκλειψη.
Το φαινόμενο θα κάνει την πρώτη του εμφάνιση στις 19:08 (ώρα Ελλάδας) πάνω από τις παγωμένες εκτάσεις της βόρειας Ρωσίας. Στη συνέχεια, η γιγαντιαία σκιά θα διασχίσει τον Αρκτικό Ωκεανό, θα αγγίξει την ανατολική Γροιλανδία και θα κορυφωθεί ανοιχτά της Ισλανδίας, προτού “σβήσει” τη μέρα πάνω από τη βόρεια Ισπανία, λίγο πριν τη δύση του ηλίου.
Σε ισπανικές πόλεις, οι τυχεροί παρατηρητές θα βιώσουν την απόλυτη συσκότιση για περίπου 1 λεπτό και 50 δευτερόλεπτα. Την ίδια στιγμή, τμήματα της Βόρειας Αμερικής, της δυτικής Αφρικής και της Ευρώπης θα δουν τον Ήλιο μερικώς καλυμμένο.
Στην Ελλάδα, η μερική φάση θα αγγίξει ορισμένες βορειοδυτικές περιοχές, όπως η Κέρκυρα, η Ηγουμενίτσα, η Κόνιτσα, η Καστοριά και η Φλώρινα, όμως το ποσοστό κάλυψης θα είναι τόσο ανεπαίσθητο που θα περάσει ουσιαστικά απαρατήρητο.
Όπως εξηγεί η αστροφυσικός Έμιλι Γουάτσον, το σημείο παρατήρησης αλλάζει δραματικά την εικόνα: στην Ισλανδία και τη Γροιλανδία το φαινόμενο θα αποκαλυφθεί ψηλά στον απογευματινό ουρανό, ενώ στην Ισπανία θα προσφέρει ένα μοναδικό ηλιοβασίλεμα.
Πρόκειται για ένα ιστορικό αστρονομικό γεγονός, καθώς η τελευταία φορά που η ηπειρωτική Ευρώπη είδε ολική έκλειψη ήταν τον Αύγουστο του 1999. Για την Ισπανία είναι η πρώτη μετά το 1905, ενώ για την Ισλανδία η πρώτη από το 1954.
Πώς εξηγείται το φαινόμενο της ολικής έκλειψης ηλίου
Η ηλιακή έκλειψη συμβαίνει όταν ο φυσικός μας δορυφόρος ευθυγραμμίζεται απόλυτα ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, εμποδίζοντας το ηλιακό φως. Στην ολική έκλειψη η Σελήνη κρύβει εκατό τοις εκατό τον ηλιακό δίσκο. Αντίθετα, στη δακτυλιοειδή έκλειψη, λόγω απόστασης, φαίνεται μικρότερη και αφήνει ένα «δαχτυλίδι φωτός» γύρω της, ενώ στη μερική έκλειψη καλύπτεται μόνο ένα τμήμα του Ήλιου.
Παρότι οι ολικές εκλείψεις συμβαίνουν κάθε 18 μήνες περίπου, θεωρούνται σπάνιες για μια συγκεκριμένη περιοχή.
Όπως σημειώνει ο αστρονόμος Τζακ Γουέλς, το μονοπάτι της ολικότητας είναι τόσο στενό -μόλις λίγων δεκάδων χιλιομέτρων- που μια πόλη μπορεί να περιμένει ακόμη και αιώνες για να την ξαναδεί.
Οι λάτρεις της αστρονομίας δεν θα χρειαστεί να περιμένουν πολύ για την επόμενη ευκαιρία. Στις 2 Αυγούστου 2027, μια νέα ολική έκλειψη θα διασχίσει τη νότια Ισπανία, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Η διάρκεια της ολικότητας τότε θα φτάσει τα 6 λεπτά και 23 δευτερόλεπτα, ενώ η νότια Ελλάδα θα απολαύσει ένα πολύ μεγάλο ποσοστό μερικής συσκότισης.
