Πέγκυ Σκουλού
Αντί για τις 31 Αυγούστου, το Υπουργικό Συμβούλιο θα πραγματοποιηθεί τελικά στις 24 του μήνα, γεγονός που συμπιέζει σημαντικά τον διαθέσιμο χρόνο για τα μέλη της κυβέρνησης. Οι καλοκαιρινές διακοπές των υπουργών έχουν συγκεκριμένο τέλος, καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ζητήσει από όλους να επιστρέψουν στις θέσεις τους στις 17 Αυγούστου. Από την πρώτη κιόλας ημέρα της επιστροφής τους θα κληθούν να παρουσιάσουν την πρόοδο που έχει σημειωθεί στα χαρτοφυλάκιά τους, με ιδιαίτερη έμφαση στις εκκρεμότητες που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα προέβλεπε ότι θα υπήρχε περισσότερος χρόνος μέχρι την επόμενη συνεδρίαση, όμως η ημερομηνία μετακινήθηκε μία εβδομάδα νωρίτερα, αυξάνοντας την πίεση προς τα υπουργεία.
Η δουλειά που περιμένει τους υπουργούς από την επόμενη Δευτέρα αναμένεται έτσι να είναι αρκετά πιο απαιτητική από ό,τι είχαν αρχικά υπολογίσει. Η επόμενη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, κατά την οποία κάθε υπουργός θα παρουσιάσει την πορεία των έργων και των δράσεων που βρίσκονται υπό την ευθύνη του, θα γίνει στις 24 Αυγούστου και όχι στις 31, όπως είχε γίνει γνωστό κατά την προηγούμενη συνεδρίαση. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι από την ημέρα που θα επιστρέψουν στα γραφεία τους θα έχουν στη διάθεσή τους μόλις μία εβδομάδα για να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα στοιχεία, να εντοπίσουν και να κλείσουν καθυστερήσεις και να παρουσιάσουν μια πλήρη και επικαιροποιημένη εικόνα της πορείας των έργων. Όσοι είχαν υπολογίσει ότι θα μπορούσαν να διευθετήσουν τις τελευταίες εκκρεμότητες μετά την επιστροφή τους από τις θερινές διακοπές, θα βρεθούν πλέον μπροστά σε ένα ιδιαίτερα στενό χρονοδιάγραμμα.
Γιατί επισπεύδεται η συνεδρίαση
Η επίσπευση της συνεδρίασης, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, δεν σχετίζεται με κάποιον πολιτικό σχεδιασμό ούτε με πρόθεση αιφνιδιασμού των υπουργών. Πρόκειται, όπως αναφέρουν, για μια καθαρά πρακτική επιλογή, η οποία συνδέεται άμεσα με την καταληκτική ημερομηνία της 31ης Αυγούστου για την ολοκλήρωση των έργων και των μεταρρυθμίσεων που έχουν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης. Το κυβερνητικό επιτελείο επιδιώκει να διαθέτει ένα απαραίτητο χρονικό περιθώριο ασφαλείας πριν από τη λήξη της προθεσμίας. Εάν κατά την παρουσίαση των στοιχείων προκύψουν ελλείψεις, καθυστερήσεις ή ζητηθούν πρόσθετα στοιχεία και διευκρινίσεις για κάποιο έργο, οι αρμόδιοι υπουργοί θα έχουν ακόμη λίγες ημέρες στη διάθεσή τους για να κάνουν τις απαραίτητες διορθωτικές κινήσεις. Αντίθετα, μια συνεδρίαση στις 31 Αυγούστου θα άφηνε ουσιαστικά μηδενικό περιθώριο αντίδρασης.
Στο επίκεντρο του συντονισμού βρίσκεται, όπως όλα δείχνουν, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, ο οποίος αναμένεται να περάσει μεγάλο μέρος του Αυγούστου στο γραφείο του. Έχοντας την ευθύνη για τον συνολικό συντονισμό της προσπάθειας, βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία τόσο με τα υπόλοιπα μέλη της κυβέρνησης όσο και με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το πρόγραμμά του περιλαμβάνει καθημερινές τηλεδιασκέψεις, συσκέψεις και επαφές με συνεργάτες και υπηρεσιακούς παράγοντες, προκειμένου να καταγραφούν όλα τα ανοιχτά μέτωπα και να διασφαλιστεί ότι οι απαιτούμενες διαδικασίες θα ολοκληρωθούν εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών. Στόχος είναι να μην υπάρξουν καθυστερήσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την επόμενη εκταμίευση πόρων.
Στην τελική ευθεία το «Ελλάδα 2.0»
Η πίεση που ασκείται προς τα υπουργεία δεν είναι τυχαία, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης βρίσκεται πλέον στην τελευταία και ιδιαίτερα κρίσιμη φάση της υλοποίησής του. Μέχρι σήμερα, η Ελλάδα έχει λάβει 24,6 δισ. ευρώ από τα περίπου 36 δισ. ευρώ που έχει συνολικά στη διάθεσή της, ποσό που αντιστοιχεί στο 68,5% των διαθέσιμων πόρων. Παράλληλα, έχουν ήδη ολοκληρωθεί 204 από τους στόχους που έχουν συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τον περασμένο Μάιο η Ελλάδα υπέβαλε νέο αίτημα για την εκταμίευση επιπλέον 1,63 δισ. ευρώ. Για να προχωρήσει η συγκεκριμένη πληρωμή, θα πρέπει να πιστοποιηθεί η ολοκλήρωση ακόμη 34 στόχων και έργων που περιλαμβάνονται στις δεσμεύσεις της χώρας. Στη λίστα βρίσκονται μεταξύ άλλων η ανακαίνιση νοσοκομείων και Κέντρων Υγείας, η κατάρτιση δημοσίων υπαλλήλων, οι προσεισμικοί έλεγχοι δημόσιων κτιρίων, η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, αλλά και η περαιτέρω ψηφιοποίηση κρατικών υπηρεσιών.
Η διαδικασία, ωστόσο, δεν ολοκληρώνεται αυτόματα με την υλοποίηση ενός έργου. Κάθε υπουργείο οφείλει να αποδείξει ότι οι δράσεις που έχει αναλάβει προχώρησαν σύμφωνα με το συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα και τις απαιτήσεις του Ταμείου. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχουν διαθέσιμες οι σχετικές συμβάσεις, αποφάσεις, πιστοποιήσεις και όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά που ενδέχεται να ζητήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ακόμη και μια δράση που έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί μπορεί να καθυστερήσει ως προς την αναγνώρισή της, εάν ο φάκελος δεν είναι πλήρης ή εάν απαιτούνται πρόσθετα έγγραφα και διευκρινίσεις. Για τον λόγο αυτό, το κυβερνητικό επιτελείο θέλει να έχει ξεκάθαρη εικόνα πριν από την εκπνοή της προθεσμίας, ώστε να υπάρχει χρόνος για την αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων.
Οι νέες παρεμβάσεις και η τελευταία πληρωμή
Τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε επίσης θετική εισήγηση για την τελευταία αναθεώρηση του ελληνικού σχεδίου, μέσω της οποίας πόροι μεταφέρονται σε δράσεις που εκτιμάται ότι μπορούν να ολοκληρωθούν εγκαίρως. Η ανακατανομή αυτή δεν μεταβάλλει το συνολικό ποσό των χρημάτων που δικαιούται η Ελλάδα, αλλά επιτρέπει την ενίσχυση έργων και δράσεων με μεγαλύτερες πιθανότητες έγκαιρης ολοκλήρωσης. Στις παρεμβάσεις που ενισχύονται περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι δωρεάν προληπτικές εξετάσεις, οι προσεισμικοί έλεγχοι σε αθλητικές εγκαταστάσεις, τα προγράμματα φωτοβολταϊκών, καθώς και έργα και παρεμβάσεις σε χώρους πολιτισμού.
Το σύνολο των έργων και των μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με το συγκεκριμένο στάδιο του προγράμματος θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος Αυγούστου, προκειμένου μέσα στον Σεπτέμβριο να κατατεθεί το τελευταίο αίτημα πληρωμής. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο η συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 24 Αυγούστου αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Θα αποτελέσει ουσιαστικά τον τελευταίο μεγάλο έλεγχο της κυβέρνησης πριν από την εκπνοή της κρίσιμης προθεσμίας και θα αποτυπώσει την πραγματική κατάσταση σε κάθε χαρτοφυλάκιο. Το ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί ποια υπουργεία έχουν ολοκληρώσει τις απαιτούμενες διαδικασίες, ποια έργα βρίσκονται στην τελική ευθεία και πού εξακολουθούν να υπάρχουν εκκρεμότητες που χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση.
Έτσι, η επιστροφή των υπουργών στις 17 Αυγούστου δεν θα σηματοδοτήσει απλώς το τέλος των θερινών διακοπών τους, αλλά την έναρξη μιας ιδιαίτερα κρίσιμης εβδομάδας εργασίας. Μέσα σε λίγες ημέρες θα πρέπει να συγκεντρωθούν τα στοιχεία, να επικαιροποιηθούν οι φάκελοι και να κλείσουν όσο το δυνατόν περισσότερα ανοιχτά ζητήματα, ώστε η χώρα να είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις της απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η συνεδρίαση της 24ης Αυγούστου θα αποτελέσει, επομένως, ένα σημαντικό τεστ για την πορεία του «Ελλάδα 2.0» και για την ικανότητα της κυβέρνησης να ολοκληρώσει εγκαίρως τις τελευταίες απαιτήσεις που συνδέονται με τους διαθέσιμους ευρωπαϊκούς πόρους.
