Κώστας Σαμαράς
Τα στέφανα του γάμου αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σύμβολα του ορθόδοξου μυστηρίου και συνδέονται με μία από τις σημαντικότερες στιγμές στη ζωή ενός ζευγαριού. Μετά την τελετή, συνήθως φυλάσσονται ως πολύτιμο ενθύμιο, όμως δεν είναι λίγοι εκείνοι που αναρωτιούνται τι πρέπει να γίνουν σε περίπτωση που το ζευγάρι χωρίσει ή ένας από τους δύο συζύγους φύγει από τη ζωή.
Τι συμβολίζουν τα στέφανα του γάμου
Ο συμβολισμός των στεφάνων είναι άμεσα συνδεδεμένος με τη δημιουργία μιας νέας κοινής ζωής και μιας νέας οικογένειας. Μέσα από το μυστήριο του γάμου, οι δύο άνθρωποι καλούνται να πορευτούν μαζί και να δημιουργήσουν το δικό τους σπίτι.
Κατά τη διάρκεια της τελετής, ο ιερέας τοποθετεί τα στέφανα στα κεφάλια των νεόνυμφων, ενώ στη συνέχεια ο κουμπάρος ή η κουμπάρα τα αλλάζει μεταξύ τους. Πρόκειται για μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και συμβολικές στιγμές του ορθόδοξου γάμου.
Παλαιότερα τα στέφανα ανήκαν στον ναό
Η σημερινή πρακτική, σύμφωνα με την οποία κάθε ζευγάρι επιλέγει και αγοράζει τα δικά του στέφανα, δεν ήταν πάντα η συνηθισμένη.
Σε παλαιότερες εποχές υπήρχαν στέφανα που ανήκαν στον ίδιο τον ναό και χρησιμοποιούνταν για την τέλεση των γάμων των πιστών. Με την πάροδο των χρόνων επικράτησε η συνήθεια κάθε ζευγάρι να έχει τα δικά του στέφανα και να τα κρατά στη συνέχεια ως αναμνηστικό της ημέρας του γάμου.
Σήμερα, τα στέφανα κατασκευάζονται από διαφορετικά υλικά και κυκλοφορούν σε πολλά και διαφορετικά σχέδια, ανάλογα με τις προτιμήσεις των νεόνυμφων.
Πού φυλάσσονται μετά τον γάμο
Μετά την ολοκλήρωση του μυστηρίου, τα στέφανα συνήθως τοποθετούνται σε ειδική στεφανοθήκη, ώστε να προστατεύονται και να παραμένουν μαζί.
Πολλά ζευγάρια επιλέγουν να τοποθετούν τη στεφανοθήκη στην κρεβατοκάμαρα ή σε κάποιο άλλο ξεχωριστό σημείο του σπιτιού, καθώς τη θεωρούν ενθύμιο της ημέρας του γάμου αλλά και της κοινής τους πορείας.
Τι γίνεται με τα στέφανα σε περίπτωση διαζυγίου
Ένα από τα ερωτήματα που προκύπτουν μετά τη λύση ενός γάμου είναι τι μπορεί να γίνει με τα στέφανα.
Εάν οι πρώην σύζυγοι δεν επιθυμούν να τα κρατήσουν, μπορούν να απευθυνθούν στον ιερέα της ενορίας τους και να ζητήσουν οδηγίες για τον κατάλληλο τρόπο διαχείρισής τους.
Η ασφαλέστερη επιλογή για όποιον θέλει να ακολουθήσει την εκκλησιαστική πρακτική είναι να συμβουλευτεί τον ίδιο τον ναό. Οι τοπικές συνήθειες μπορεί να διαφέρουν και, επομένως, δεν χρειάζεται να γίνονται αυθαίρετες ενέργειες με αντικείμενα που συνδέονται με το μυστήριο του γάμου.
Τι γίνεται σε περίπτωση θανάτου
Αν ένας από τους δύο συζύγους πεθάνει, τίθεται αντίστοιχα το ερώτημα για την τύχη των στεφάνων.
Δεν είναι απαραίτητο ο επιζών σύζυγος ή οι συγγενείς να τα απομακρύνουν αμέσως από το σπίτι. Μπορούν να παραμείνουν εκεί ως οικογενειακό ενθύμιο, εφόσον αυτό αποτελεί επιθυμία της οικογένειας.
Σε περίπτωση, όμως, που οι συγγενείς δεν θέλουν να τα κρατήσουν, μπορούν να τα παραδώσουν σε έναν ιερό ναό και να ζητήσουν από τον ιερέα να τους υποδείξει τι προβλέπεται να γίνει.
Τι ισχύει για την αναφορά στο χωνευτήρι
Σε παλαιότερες παραδόσεις και πρακτικές υπάρχει επίσης αναφορά στην καταστροφή ορισμένων ευλογημένων ή εκκλησιαστικών αντικειμένων με τρόπο που θεωρείται σεβαστικός και στην απόθεση των υπολειμμάτων τους σε κατάλληλο χώρο του ναού, όπως είναι το χωνευτήρι.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάποιος θα πρέπει να κάψει μόνος του τα στέφανα του γάμου του. Για τέτοιες περιπτώσεις, προτιμότερο είναι να απευθυνθεί στην ενορία του και να ακολουθήσει τις οδηγίες του ιερέα.
Ένα σύμβολο που μπορεί να παραμείνει για δεκαετίες
Για τα περισσότερα ζευγάρια, τα στέφανα δεν είναι απλώς ένα διακοσμητικό αντικείμενο. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την ημέρα του γάμου, τις υποσχέσεις των νεόνυμφων και την έναρξη της κοινής τους ζωής.
Γι’ αυτό και συχνά παραμένουν στα σπίτια για πολλές δεκαετίες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις περνούν ακόμη και στις επόμενες γενιές ως οικογενειακό κειμήλιο.
Έτσι, σε περίπτωση διαζυγίου ή θανάτου, δεν υπάρχει λόγος για κάποια βιαστική ενέργεια. Όσοι επιθυμούν να απομακρύνουν τα στέφανα, αλλά ταυτόχρονα θέλουν να σεβαστούν τον θρησκευτικό τους χαρακτήρα, μπορούν να απευθυνθούν στον ιερέα της ενορίας τους και να ενημερωθούν για την πρακτική που ακολουθείται.
