Κώστας Σαμαράς
Το πολιτικό σκηνικό της χώρας δεν θυμίζει πλέον τίποτα από το πρόσφατο παρελθόν. Βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου οι «τεκτονικές πλάκες» του κομματικού χάρτη μετακινούνται με ταχύτητες που προκαλούν ίλιγγο, μετατρέποντας την προεκλογική αρένα σε ένα πεδίο «άγριας δύσης», όπου κανείς δεν είναι ασφαλής και κανένα ποσοστό δεν θεωρείται δεδομένο. Η αιφνιδιαστική έφοδος της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα και η είσοδος της Ελπίδας της Μαρίας Καρυστιανού στην κομματική πασαρέλα έχουν επιφέρει συνθήκες ασφυξίας σε παραδοσιακά κόμματα και νέους σχηματισμούς, προαναγγέλλοντας ένα καλοκαίρι και ένα φθινόπωρο γεμάτο πολιτικές «συρράξεις».
Το τέλος της ηρεμίας: Ο πολιτικός «κανιβαλισμός» ξεκινά
Το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, η Πλεύση Ελευθερίας και η Νέα Αριστερά βρίσκονται πλέον σε κατάσταση συναγερμού. Αντιλαμβάνονται την απειλή του «κανιβαλισμού» από την επανεμφάνιση του πρώην πρωθυπουργού, ο οποίος, απαλλαγμένος από τα «βαρίδια» και την εσωστρέφεια της Κουμουνδούρου, εμφανίζεται με έναν σχεδόν προσωποπαγή σχηματισμό, διεκδικώντας με αξιώσεις να γίνει ο απόλυτος ρυθμιστής και ηγέτης του αριστερού και κεντροαριστερού χώρου.
Την ίδια στιγμή, στα δεξιά του πολιτικού φάσματος, το σκηνικό είναι εξίσου εκρηκτικό. Η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου, η Φωνή Λογικής της Αφροδίτης Λατινοπούλου και η Νίκη του Δημήτρη Νατσιού βλέπουν στο πρόσωπο της «μητέρας των Τεμπών», Μαρίας Καρυστιανού, μια υπαρξιακή απειλή. Η «έξωση» από τα προνομιακά τους διαμερίσματα στη δεξιότερη συνοικία του πολιτικού χάρτη δεν φαντάζει πλέον ως σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά ως μια άμεση, ρεαλιστική πιθανότητα.
Το νέο τοπίο παραμένει προς ώρας ρευστό, με τους δημοσκόπους να κρατούν στάση αναμονής, εκτιμώντας ότι μια ασφαλή εικόνα για τη νέα γεωπολιτική μορφολογία του εγχώριου σκηνικού θα έχουμε το προσεχές φθινόπωρο. Ωστόσο, η κοινή πεποίθηση είναι μία: οι ριζικές αλλαγές δεν αφορούν την πρωτιά, όπου η Νέα Δημοκρατία διατηρεί σταθερά ένα διψήφιο προβάδισμα, αλλά την υπόλοιπη κατάταξη. Η μάχη για τη δεύτερη θέση, την τρίτη και τη συνολική είσοδο στη Βουλή μετατρέπεται σε ένα «πολιτικό survivor». Όπως περιγράφει χαρακτηριστικά έμπειρος εκλογολόγος: «Πάρτε ποπκόρν και ετοιμαστείτε για άγριες μονομαχίες. Τουλάχιστον 8-9 κόμματα —στην ουσία όλα πλην της Ν.Δ.— ετοιμάζονται για αγώνες επιβίωσης».
Η μητέρα των μαχών: Τσίπρας vs Ανδρουλάκης
Στο επίκεντρο της προσοχής βρίσκεται η μονομαχία για τη δεύτερη θέση μεταξύ του Νίκου Ανδρουλάκη και του Αλέξη Τσίπρα. Τα προγνωστικά δεν είναι καθόλου ευνοϊκά για τη Χαριλάου Τρικούπη. Το ΠΑΣΟΚ, παρότι έπαιζε για σχεδόν ένα έτος σε «άδειο γήπεδο» λόγω της απουσίας του Τσίπρα και της αφασίας του ΣΥΡΙΖΑ, απέτυχε παταγωδώς να κεφαλαιοποιήσει τη φθορά της κυβέρνησης μετά από επτά χρόνια εξουσίας.
Η αποτυχία της επιχείρησης «διεύρυνσης» με πρόσωπα όπως ο Θεοδόσης Πελεγρίνης άφησε τη «βελόνα» των ποσοστών κολλημένη, με τα στελέχη του πράσινου στρατοπέδου να παραδέχονται πλέον με πικρία ότι «ποτέ δεν φταίει ο στραβός γιαλός». Οι πρώτες μετρήσεις επιβεβαιώνουν τον κίνδυνο: έρευνα της Interview για το politic.gr δίνει στο κόμμα Τσίπρα (ΕΛΑΣ) 14,4% έναντι 13,5% του ΠΑΣΟΚ, ενώ η Real Polls για το protagon.gr εκτινάσσει την ΕΛΑΣ στο 16,1% και ρίχνει το ΠΑΣΟΚ σε μονοψήφια ποσοστά (9,6%).
Ο Αλέξης Τσίπρας, επιχειρώντας να «κοπιάρει» με δόσεις θεατρικότητας τα συνθήματα του Ανδρέα Παπανδρέου, απευθύνεται απευθείας στο κεντροαριστερό ακροατήριο, προκαλώντας τρόμο στη Χαριλάου Τρικούπη. Ο Νίκος Ανδρουλάκης επιτίθεται, χαρακτηρίζοντας τον Τσίπρα «αντιγραφέα» και «one man show», όμως η διπλή επίθεση που δέχεται —από τον Τσίπρα και τη Ν.Δ.— δημιουργεί μια «διπλή αιμορραγία» στο ΠΑΣΟΚ. Κάθε προσπάθεια περιφρούρησης του κεντροαριστερού μετώπου σπρώχνει ψηφοφόρους του Κέντρου προς τη Νέα Δημοκρατία. Η μάχη του προέδρου του ΠΑΣΟΚ πλέον προσομοιάζει με αγώνα επιβίωσης: αν δεν κερδίσει τη δεύτερη θέση, η επόμενη μέρα θα είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς δεν έχει καταφέρει να επικρατήσει του Τσίπρα σε καμία εκλογική αναμέτρηση από το 2012.
Ο «εμφύλιος» της Κουμουνδούρου και η διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ
Αν η μάχη με το ΠΑΣΟΚ είναι δύσκολη, το έργο του Τσίπρα στην αλώση του παλιού του «σπιτιού», του ΣΥΡΙΖΑ, φαντάζει σχεδόν περίπατος. Στελέχη όπως οι Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, Συμεών Κεδίκογλου, Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος και Γιώργος Καραμέρος δηλώνουν ανοιχτά την υποστήριξή τους στην ΕΛΑΣ, ενώ διατηρούν ακόμα την κομματική ταυτότητα του ΣΥΡΙΖΑ. Το ιδανικό σενάριο για τον Τσίπρα είναι ο οριστικός θάνατος του ΣΥΡΙΖΑ.
Ωστόσο, παρασκηνιακά, πρόσωπα όπως η Ρένα Δούρου, ο Νίκος Παππάς και ο Παύλος Πολάκης ζυγίζουν προσεκτικά τις κινήσεις τους, ανεξάρτητα από τον Σωκράτη Φάμελλο, σε μια προσπάθεια να παραμείνουν στο πολιτικό προσκήνιο. Η πιθανότητα παρουσίας ψηφοδελτίων του ΣΥΡΙΖΑ στις επόμενες κάλπες παραμένει, αλλά όλοι γνωρίζουν ότι αυτό θα λειτουργήσει ως ένα ακόμα χτύπημα που θα αφαιρέσει δυνάμεις από το κόμμα του Τσίπρα, επιτείνοντας το χάος.
Η διπλή μάχη της Ζωής και ο «σεβασμός» της σιωπής
Η Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου βρίσκεται στη δίνη της καταιγίδας. Απειλούμενη από τον Τσίπρα και την Καρυστιανού, βλέπει τα ποσοστά της να καταποντίζονται από το 10,1% ακόμα και στο 3,6%. Η «σημαία» της δικαιοσύνης που ύψωσε ο Τσίπρας στοχεύει απευθείας στα κεκτημένα της Πλεύσης.
Παρόλα αυτά, η Ζωή Κωνσταντοπούλου δεν έχει πει την τελευταία της λέξη. Διατηρώντας μια διακριτική στάση απέναντι στη Μαρία Καρυστιανού λόγω του σεβασμού στα θύματα των Τεμπών, δεν διστάζει να «εκτελέσει» επικοινωνιακά τον Τσίπρα, υπενθυμίζοντας το δημοψήφισμα και την τραγωδία στο Μάτι. Η ανθεκτικότητά της είναι γνωστή και, όπως έχει αποδειχθεί, διαθέτει τα αντανακλαστικά να αντεπιτεθεί σε όποιον επιχειρήσει να την υποσκελίσει.
Ο Βορράς στις φλόγες: Η σύγκρουση των «άκρων»
Η Βόρεια Ελλάδα γίνεται το πεδίο μιας πρωτοφανούς μονομαχίας. Η Ελπίδα της Μαρίας Καρυστιανού εισβάλλει στο προνομιακό πεδίο της Ελληνικής Λύσης, της Φωνής Λογικής και της Νίκης. Με ένα ακροατήριο που περιλαμβάνει από «υμνητές» της Ρωσίας μέχρι παραθρησκευτικούς ζηλωτές, η αναδιάταξη του χάρτη στη Βόρεια Ελλάδα είναι θεαματική.
Η Ελληνική Λύση του Βελόπουλου βλέπει τα ποσοστά της να πέφτουν από το 10,9% στο 4,3%, ενώ η Ελπίδα εμφανίζεται να καλπάζει ακόμα και στο 11,4%. Το στρατηγείο του Βελόπουλου, αν και προς το παρόν δείχνει ψυχραιμία, έχει δώσει ρητή εντολή στα στελέχη του να αποφεύγουν κάθε ευθεία επίθεση στην Καρυστιανού, φοβούμενοι το «ξεφούσκωμα» του κινήματος αλλά και την πιθανή αντίδραση της κοινωνίας. «Έχουμε δική μας δεξαμενή ψηφοφόρων. Δεν εξαρτόμαστε από δανεική ψήφο», διαμηνύουν, αν και η ανησυχία για τη χασούρα των διψήφιων ποσοστών είναι εμφανής.
Κάθε τεκτονική αλλαγή αφήνει πίσω της ερείπια. Η Νίκη δείχνει να εξαϋλώνεται, καθώς οι παραθρησκευτικοί κύκλοι μετακινούνται προς το κίνημα της Καρυστιανού. Στον χώρο της «αριστερής πολυκατοικίας», η Νέα Αριστερά προετοιμάζει τη δική της διάσπαση, με τα βλέμματα να είναι στραμμένα είτε προς τον Τσίπρα είτε προς το ΜέΡΑ25 του Γιάνη Βαρουφάκη.
Ίσως ο μόνος που παρακολουθεί με ικανοποίηση αυτόν τον εσωκομματικό και διακομματικό εμφύλιο είναι ο Γιάνης Βαρουφάκης. Το γεγονός ότι οι συγκρούσεις επικεντρώνονται στην Κεντροαριστερά και την Άκρα Δεξιά, αφήνει το πεδίο της «άκρας Αριστεράς» προς το παρόν αλώβητο. Ο πρωταγωνιστής της περιόδου του 2015, παραμένοντας στο περιθώριο της τρέχουσας κρίσης, ονειρεύεται τώρα την επιστροφή του στη Βουλή, επωφελούμενος από το χάος που προκαλούν οι «τεκτονικές μετατοπίσεις» των αντιπάλων του.
Η χώρα μπαίνει σε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, όπου η λέξη «σταθερότητα» μοιάζει με μακρινή ανάμνηση. Η πολιτική «άγρια δύση» μόλις ξεκίνησε και το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα επιβιώσει, αλλά τι είδους κοινοβουλευτική εκπροσώπηση θα απομείνει μετά την ολοκλήρωση αυτού του «πολιτικού survivor». Τα ποπκόρν είναι έτοιμα — ο Αρμαγεδδώνας των εκλογών αναμένεται να είναι άνευ προηγουμένου.
