Κώστας Σαμαράς
Τι θα συνέβαινε εάν για τρεις ολόκληρες ημέρες δεν είχαμε ηλεκτρικό ρεύμα, πρόσβαση στο διαδίκτυο ή τη δυνατότητα να πληρώσουμε με κάρτα;
Το ερώτημα βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της επικαιρότητας, με αφορμή τις νέες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προετοιμασία των πολιτών απέναντι σε έκτακτες καταστάσεις.
Η Κομισιόν καλεί τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά να οργανωθούν ώστε να μπορούν να καλύψουν τις βασικές ανάγκες τους για τουλάχιστον 72 ώρες, δηλαδή για τρία εικοσιτετράωρα.
Η πρωτοβουλία έχει προκαλέσει συζητήσεις σχετικά με το ενδεχόμενο ενός εκτεταμένου μπλακ άουτ, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και κυβερνοαπειλών.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διευκρίνιση: η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ανακοινώσει ότι πρόκειται να συμβεί παγκόσμια διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος.
Οι οδηγίες αποσκοπούν στην καλύτερη προετοιμασία των πολιτών για διαφορετικά πιθανά προβλήματα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την καθημερινότητά τους.
Μπλακ άουτ 72 ωρών: Γιατί επανέρχεται τώρα η συζήτηση
Στις 3 Νοεμβρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την ενίσχυση της ετοιμότητας των πολιτών.
Την παρουσίαση έκανε η επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χάτζα Λαμπίμπ.
Η πρωτοβουλία αποτελεί συνέχεια της ευρωπαϊκής στρατηγικής ετοιμότητας, η οποία ανακοινώθηκε στις 26 Μαρτίου 2025.
Βασικός στόχος είναι τα νοικοκυριά να διαθέτουν τα απαραίτητα εφόδια για να αντιμετωπίσουν τις πρώτες ημέρες μιας σοβαρής διαταραχής, μέχρι να κινητοποιηθούν πλήρως οι αρμόδιες υπηρεσίες.
Τι σημαίνει αυτονομία για 72 ώρες
Η αυτονομία δεν σημαίνει ότι κάθε οικογένεια πρέπει να δημιουργήσει καταφύγιο ή να αγοράσει ακριβό εξοπλισμό.
Σημαίνει ότι είναι χρήσιμο να έχει διαθέσιμα βασικά αγαθά, ακόμη και αν προσωρινά δεν λειτουργούν ορισμένες δημόσιες ή ιδιωτικές υπηρεσίες.
Ένα τέτοιο σενάριο μπορεί να αφορά παρατεταμένη διακοπή ρεύματος, σοβαρή κακοκαιρία, πλημμύρα ή άλλη κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Τι θα συνέβαινε εάν κοβόταν το ρεύμα για τρεις ημέρες
Η ηλεκτρική ενέργεια αποτελεί βασική προϋπόθεση για πολλές καθημερινές δραστηριότητες.
Μια πολύωρη ή πολυήμερη διακοπή θα μπορούσε να επηρεάσει τη συντήρηση τροφίμων, τον φωτισμό και τη φόρτιση ηλεκτρονικών συσκευών.
Ανάλογα με την έκταση του προβλήματος, ενδέχεται να δημιουργηθούν δυσκολίες και στις τηλεπικοινωνίες.
Διαδίκτυο και κινητά τηλέφωνα
Η λειτουργία δικτύων κινητής τηλεφωνίας και διαδικτύου εξαρτάται από ηλεκτρικές υποδομές.
Οι πάροχοι διαθέτουν διαφορετικά συστήματα εφεδρικής τροφοδοσίας, όμως αυτά δεν εγγυώνται απεριόριστη λειτουργία σε μια παρατεταμένη κρίση.
Έτσι, μια εκτεταμένη διακοπή ηλεκτροδότησης θα μπορούσε να επηρεάσει τις επικοινωνίες.
Τι μπορεί να συμβεί με κάρτες, POS και ATM
Οι ηλεκτρονικές πληρωμές απαιτούν λειτουργικά συστήματα επικοινωνίας, τραπεζικές υπηρεσίες και ηλεκτρική τροφοδοσία.
Εάν κάποιο από αυτά διακοπεί, ενδέχεται να μην μπορούν να πραγματοποιηθούν συναλλαγές.
Για τον λόγο αυτόν, οι οδηγίες προετοιμασίας περιλαμβάνουν και την κατοχή ενός μικρού ποσού μετρητών για βασικές ανάγκες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ανακοινωθεί διακοπή τραπεζικών συναλλαγών ή ότι υπάρχει λόγος μαζικών αναλήψεων.
Το kit επιβίωσης που προτείνεται να υπάρχει σε κάθε σπίτι
Η προετοιμασία ενός βασικού πακέτου έκτακτης ανάγκης μπορεί να γίνει σταδιακά, χωρίς υπερβολικές αγορές.
Το σημαντικό είναι να καλύπτει τις ανάγκες των ανθρώπων που ζουν στο συγκεκριμένο νοικοκυριό.
1. Νερό και τρόφιμα μακράς διαρκείας
Το πόσιμο νερό βρίσκεται στην κορυφή των προτεραιοτήτων.
Είναι χρήσιμο να υπάρχει ένα απόθεμα που να καλύπτει τις ανάγκες όλων των μελών της οικογένειας για περίπου τρεις ημέρες.
Στο πακέτο μπορούν να περιλαμβάνονται κονσέρβες, παξιμάδια, μπάρες δημητριακών και άλλα τρόφιμα που δεν απαιτούν ψυγείο ή μαγείρεμα.
Χρειάζεται επίσης χειροκίνητο ανοιχτήρι, εφόσον υπάρχουν κονσέρβες.
2. Φακός, μπαταρίες και φορητό ραδιόφωνο
Ένας φακός με εφεδρικές μπαταρίες μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμος όταν διακοπεί ο φωτισμός.
Ένα φορητό ραδιόφωνο με μπαταρίες επιτρέπει την παρακολούθηση ενημερώσεων, εφόσον συνεχίζουν να λειτουργούν οι αντίστοιχοι σταθμοί.
Οι συσκευές αυτές δεν εξαρτώνται από τη φόρτιση ενός κινητού τηλεφώνου.
3. Φάρμακα και βασικά είδη υγιεινής
Όσοι λαμβάνουν τακτική φαρμακευτική αγωγή είναι σημαντικό να γνωρίζουν πώς μπορούν να διατηρήσουν ασφαλές απόθεμα σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού και του φαρμακοποιού.
Επιπλέον, ένα βασικό φαρμακείο πρώτων βοηθειών και είδη ατομικής υγιεινής μπορούν να διευκολύνουν την καθημερινότητα.
Ιδιαίτερη πρόνοια χρειάζονται άτομα που χρησιμοποιούν ιατρικές συσκευές με ηλεκτρική τροφοδοσία.
4. Μετρητά και σημαντικά έγγραφα
Ένα μικρό ποσό σε χαρτονομίσματα χαμηλής αξίας μπορεί να είναι χρήσιμο εάν υπάρξει προσωρινή αδυναμία ηλεκτρονικών πληρωμών.
Παράλληλα, καλό είναι να φυλάσσονται σε προσβάσιμο σημείο η ταυτότητα, σημαντικά τηλέφωνα επικοινωνίας και βασικές πληροφορίες υγείας.
5. Power bank και φορτισμένα κινητά
Ένα φορτισμένο power bank μπορεί να παρατείνει τη χρήση του κινητού τηλεφώνου.
Δεν εξασφαλίζει, όμως, ότι θα υπάρχει σήμα ή πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Η εξοικονόμηση μπαταρίας και η περιορισμένη χρήση εφαρμογών μπορεί να βοηθήσουν εάν προκύψει διακοπή ρεύματος.
Τι πρέπει να κάνουμε με τα τρόφιμα στο ψυγείο
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα σε μια παρατεταμένη διακοπή ρεύματος είναι η ασφαλής συντήρηση των τροφίμων.
Σύμφωνα με τις οδηγίες των αμερικανικών αρχών δημόσιας υγείας CDC, ένα κλειστό ψυγείο μπορεί συνήθως να διατηρήσει τα τρόφιμα ασφαλή για περίπου τέσσερις ώρες.
Ένας πλήρης καταψύκτης μπορεί να διατηρήσει κατάλληλη θερμοκρασία για περίπου 48 ώρες, ενώ ένας μισογεμάτος για περίπου 24 ώρες, εφόσον οι πόρτες παραμείνουν κλειστές.
Πότε χρειάζεται να πετάξουμε τρόφιμα
Ευπαθή προϊόντα όπως κρέας, ψάρια, γάλα, αυγά και μαγειρεμένα φαγητά μπορεί να γίνουν επικίνδυνα εάν παραμείνουν για πολλή ώρα σε ακατάλληλη θερμοκρασία.
Δεν πρέπει να δοκιμάζουμε ένα τρόφιμο για να αποφασίσουμε αν είναι ασφαλές.
Εάν υπάρχουν αμφιβολίες για τη συντήρησή του, η ασφαλέστερη επιλογή είναι η απόρριψη.
Προσοχή στις γεννήτριες και στα αυτοσχέδια μέσα θέρμανσης
Σε μια διακοπή ρεύματος, κάποιοι μπορεί να στραφούν σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας.
Ωστόσο, ορισμένες λύσεις κρύβουν σοβαρούς κινδύνους.
Οι γεννήτριες που λειτουργούν με καύσιμα παράγουν μονοξείδιο του άνθρακα, ένα αέριο χωρίς χρώμα και οσμή που μπορεί να προκαλέσει θανατηφόρα δηλητηρίαση.
Πού δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται
Οι γεννήτριες, οι ψησταριές και οι συσκευές καύσης δεν πρέπει να λειτουργούν μέσα στο σπίτι, σε γκαράζ ή κοντά σε παράθυρα και ανοίγματα.
Οι οδηγίες ασφαλείας προβλέπουν χρήση γεννητριών αποκλειστικά σε εξωτερικό χώρο, σε μεγάλη απόσταση από το κτίριο.
Επίσης, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται φούρνοι ή εστίες μαγειρέματος για τη θέρμανση του σπιτιού.
Τι παρουσίασε ο Νίκος Ευαγγελάτος στο Live News
Το θέμα της προετοιμασίας των 72 ωρών παρουσιάστηκε και μέσα από την εκπομπή «Live News» του Mega, με τον Νίκο Ευαγγελάτο.
Το ρεπορτάζ εστίασε στις πρακτικές συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια μεγάλης διάρκειας διακοπή ηλεκτροδότησης.
Παρουσιάστηκαν βασικά εφόδια για το σπίτι, όπως νερό, τρόφιμα, φακοί, φάρμακα και μετρητά.
Η κεντρική ιδέα ήταν ότι η στοιχειώδης προετοιμασία μπορεί να γίνει χωρίς πανικό και χωρίς υπερβολικά έξοδα.
Γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητά καλύτερη προετοιμασία
Η ευρωπαϊκή στρατηγική δεν αφορά αποκλειστικά το ηλεκτρικό ρεύμα.
Περιλαμβάνει την προστασία βασικών υπηρεσιών, την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας και την καλύτερη συνεργασία των κρατών σε περιόδους κρίσης.
Οι νέες οδηγίες δίνουν έμφαση στην εκπαίδευση, στην προστασία των ευάλωτων ομάδων και στην αποτελεσματική ενημέρωση του πληθυσμού.
Πρόληψη χωρίς κινδυνολογία
Οι ευρωπαϊκές συστάσεις δεν αποτελούν προειδοποίηση για καταστροφή που πρόκειται να συμβεί σε συγκεκριμένη ημερομηνία.
Πρόκειται για μέτρα γενικής ετοιμότητας, αντίστοιχα με την προετοιμασία που μπορεί να κάνει μια οικογένεια για σεισμό, κακοκαιρία ή άλλη έκτακτη κατάσταση.
Η διατήρηση βασικών εφοδίων δεν σημαίνει ότι κάποιος αναμένει με βεβαιότητα μια κρίση.
Έρχεται τελικά παγκόσμιο μπλακ άουτ τριών ημερών;
Μέχρι τις 12 Νοεμβρίου 2026, δεν υπάρχει επίσημη ενημέρωση που να προαναγγέλλει παγκόσμια διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος διάρκειας 72 ωρών.
Οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορούν την ετοιμότητα των πολιτών και όχι μια συγκεκριμένη πρόβλεψη.
Η ύπαρξη νερού, τροφίμων, φαρμάκων, φακού και βασικών μέσων επικοινωνίας μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη σε πολλές διαφορετικές περιστάσεις.
Το βασικό μήνυμα είναι η ψύχραιμη προετοιμασία, όχι ο φόβος ότι επίκειται παγκόσμια κατάρρευση των υποδομών.
Ένα καλά οργανωμένο νοικοκυριό μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα τις πρώτες ώρες μιας έκτακτης ανάγκης, ακολουθώντας παράλληλα τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών.
